مطالب جالب

الأعراف: 157 الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَ الْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنزِلَ مَعَهُ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

همان كسانى كه از فرستادۀ خدا)، پيامبرِ «اُمّى» و درس نخوانده پيروى مى‌كنند؛ پيامبرى كه صفاتش را، در تورات و انجيلى كه به صورت مكتوب نزدشان است، مى‌يابند؛ كه آنها را به معروف دستور مى‌دهد، و از منكر باز مى‌دارد؛ اشياء پاكيزه را براى آنها حلال مى‌شمرد، و ناپاكيها را تحريم مى‌كند؛ و بارهاى سنگين، و زنجيرهايى را كه بر آنها بود، از دوش و گردنشان برمى‌دارد؛ پس كسانى كه به او ايمان آوردند، و حمايت و ياريش كردند، و از هدايت و نورى كه با او نازل شده پيروى نمودند، تنها آنان رستگارانند.»

[8:48 PM, 5/25/2025] R.K.: و في الكافي عن الصادق عليه السلام : اَلنُّورَ في هذا الموضع عليّ‌ و الأئمة عليهم السلام .

تفسير الصافي، جلد 2، صفحه 243

و في المناقب قال: و النور

عليّ عليه السلام .

تفسير الصافي، جلد 5، صفحه 140

[8:48 PM, 5/25/2025] R.K.: این هم تفسیر زیبای این آیه فوق العاده زیبا

١١٧٠/٨٣. عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَصْرٍ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ‌، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ الْحَذَّاءِ‌، قَالَ‌: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عليه السلام عَنِ الِاسْتِطَاعَةِ‌، وَ قَوْلِ النَّاسِ‌، فَقَالَ - وَ تَلَا هٰذِهِ الْآيَةَ‌: «وَ لاٰ يَزٰالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلاّٰ مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ‌» -: «يَا أَبَا عُبَيْدَةَ‌، النَّاسُ مُخْتَلِفُونَ فِي إِصَابَةِ الْقَوْلِ‌، وَ كُلُّهُمْ هَالِكٌ‌».[1]

٨٣/١١٧٠. چند نفر از اصحاب ما روايت كرده‌اند، از احمد بن محمد، از ابن ابى نصر، از حَمّاد بن عثمان، از ابو عبيدۀ حذّاء كه گفت: سؤال كردم از امام محمد باقر عليه السلام از توانايى بنده و گفتۀ مردم كه مى‌گويند: بنده، مجبور است. پس اين آيه را تلاوت فرمود كه: «وَ لاٰ يَزٰالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلاّٰ مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ‌»[2]، يعنى: «و هميشه مردم با هم اختلاف دارند، مگر آن كسانى كه پروردگار تو ايشان را رحم فرمود، و از براى همين، ايشان را آفريده». و حضرت فرمود كه: «اى ابو عُبيده، مردم در برخوردن سخن و فهميدن آن، مختلف‌اند و همۀ ايشان، قَالَ‌: قُلْتُ‌: قَوْلُهُ‌: «إِلاّٰ مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ‌»؟ قَالَ‌: «هُمْ شِيعَتُنَا، وَ لِرَحْمَتِهِ خَلَقَهُمْ‌، وَ هُوَ قَوْلُهُ‌: «وَ لِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ‌» يَقُولُ‌: لِطَاعَةِ الْإِمَامِ‌؛ الرَّحْمَةُ الَّتِي يَقُولُ‌: «وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‌ءٍ‌» يَقُولُ‌: عِلْمُ الْإِمَامِ‌، وَ وَسِعَ عِلْمُهُ - الَّذِي هُوَ مِنْ عِلْمِهِ - كُلَّ شَيْ‌ءٍ هُمْ شِيعَتُنَا، ثُمَّ قَالَ‌: «فَسَأَكْتُبُهٰا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ‌» يَعْنِي وَلَايَةَ غَيْرِ الْإِمَامِ وَ طَاعَتَهُ‌، ثُمَّ قَالَ‌:

«يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرٰاةِ وَ الْإِنْجِيلِ‌» يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله وَ الْوَصِيَّ وَ الْقَائِمَ «يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ‌» إِذَا قَامَ «وَ يَنْهٰاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ» وَ الْمُنْكَرُ مَنْ أَنْكَرَ فَضْلَ الْإِمَامِ وَ جَحَدَهُ «وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰاتِ‌»: أَخْذَ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِهِ «وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰائِثَ‌» وَ الْخَبَائِثُ قَوْلُ مَنْ خَالَفَ «وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ‌» وَ هِيَ الذُّنُوبُ الَّتِي كَانُوا فِيهَا قَبْلَ مَعْرِفَتِهِمْ فَضْلَ الْإِمَامِ «وَ الْأَغْلاٰلَ الَّتِي كٰانَتْ عَلَيْهِمْ‌» وَ الْأَغْلَالُ مَا كَانُوا يَقُولُونَ مِمَّا لَمْ يَكُونُوا أُمِرُوا بِهِ مِنْ تَرْكِ فَضْلِ الْإِمَامِ‌، فَلَمَّا عَرَفُوا فَضْلَ الْإِمَامِ وَضَعَ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ‌؛ وَ الْإِصْرُ: الذَّنْبُ‌، وَ هِيَ الْآصَارُ.

هلاك خواهند شد».

راوى مى‌گويد كه عرض كردم: كى مقصود است از قول آن جناب: «إِلاّٰ مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ‌»، فرمود كه: «ايشان، شيعيان مايند، و خدا از براى رحمت خود ايشان را آفريده و همين معنى قول آن جناب است كه: «وَ لِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ‌»، مى‌فرمايد كه: «ايشان را آفريد از براى فرمان‌بردارى امام، كه رحمتى است» كه در باب آن مى‌فرمايد: «وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‌ءٍ‌»، يعنى: «و رحمت من به هر چيزى رسيده است». و حضرت فرمود كه: «خدا مى‌فرمايد كه: امام، مردم را تعليم داده و علم او كه از علم خدا است، فرا گرفته هر چيزى را كه مراد از آن، شيعيان ما است.

بعد از آن فرموده كه: «فَسَأَكْتُبُهٰا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ‌»[3]، يعنى: «پس زود باشد كه بنويسم و ثابت گردانم آن رحمترا از براى آنان كه پرهيز مى‌كنند»، و حضرت فرمود: «يعنى: از ولايت غير امام و طاعت او. پس فرموده: «يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرٰاةِ وَ الْإِنْجِيلِ‌» (و در باب اين‌كه ائمه، نور خداى تعالى‌اند، مذكور شد تا آخر آنچه در اينجاست. و اگر چه ظاهر اين است كه ضمير يَجِدُونَهُ‌ به رسول نبى امّى كه در پيش مذكور است، برگردد، ليكن امام عليه السلام فرموده كه) يعنى: پيغمبر صلى الله عليه و آله و وصى و قائم را «يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ‌» (و ظاهر اين است كه قائم، عطف بر نبى و وصى نباشد، بلكه مبتدا باشد و ما بعد آن خبر و معنى اين باشد كه:) قائم ايشان را امر به معروف مى‌كند، چون قائم و ظاهر شود، «وَ يَنْهٰاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ» (و در قرآن، منكَر به فتح كاف است و ظاهر اين حديث، كسر آن است؛ زيرا كه مى‌فرمايد:) و منكر كسى است كه فضل امام را انكار كند، و جاحد آن باشد» (و بعضى گفته‌اند: كه چون منكَر به فتح كاف، مستلزم منكِر به كسر كاف بود، لهذا منكَر را به منكِر تفسير فرمود)

«وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰاتِ‌»، و حضرت فرمود كه: «طيبات، فرا گرفتن علم است از اهل آن، «وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰائِثَ‌»، و خبائث، گفتار كسانى است كه مخالف حق باشند.... «وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ‌» (و ظاهر اين است كه قرائت حضرت، چون بعضى از قراء، «إِصْرَهُمْ‌» باشد؛ زيرا كه مى‌فرمايد:) و آنها گناهانى است كه در آنها و مشغول آنها بودند، پيش از معرفت ايشان به فضل امام، و «وَ الْأَغْلاٰلَ الَّتِي كٰانَتْ عَلَيْهِمْ‌»، و اغلال، آن چيزى است كه پيوسته مى‌گفتند از آنچه به آن مأمور نشده بودند؛ از ترك كردن فضل امام، و چون فضل امام را شناختند، خدا

[4]

ثُمَّ نَسَبَهُمْ‌، فَقَالَ‌: «فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ‌» يَعْنِي بِالْإِمَامِ «وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌» يَعْنِي الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الْجِبْتَ وَ الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا؛ وَ الْجِبْتُ وَ الطَّاغُوتُ‌: فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ‌، وَ الْعِبَادَةُ‌: طَاعَةُ النَّاسِ لَهُمْ‌.

ثُمَّ قَالَ‌: «أَنِيبُوا إِلىٰ رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ‌» ثُمَّ جَزَاهُمْ‌، فَقَالَ‌: «لَهُمُ الْبُشْرىٰ فِي الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا وَ فِي الْآخِرَةِ‌» وَ الْإِمَامُ يُبَشِّرُهُمْ بِقِيَامِ الْقَائِمِ وَ بِظُهُورِهِ‌، وَ بِقَتْلِ أَعْدَائِهِمْ‌، وَ بِالنَّجَاةِ فِي الْآخِرَةِ‌، وَ الْوُرُودِ عَلىٰ مُحَمَّدٍ - صَلَّى اللّٰه عَلَيْهِ وَآلِهُ الصَّادِقِينَ - عَلَى الْحَوْضِ‌».

١١٧١/٨٤. عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ‌، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ‌، عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِيِّ‌، قَالَ‌: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللّٰهِ عليه السلام عَنْ قَوْلِ اللّٰهِ عَزَّ وَ جَلَّ‌: «أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوٰانَ اللّٰهِ كَمَنْ بٰاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللّٰهِ وَ مَأْوٰاهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ هُمْ دَرَجٰاتٌ عِنْدَ اللّٰهِ‌» فَقَالَ‌: «الَّذِينَ اتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللّٰهِ هُمُ الْأَئِمَّةُ‌، وَ هُمْ - وَ اللّٰهِ يَا عَمَّارُ - دَرَجَاتٌ لِلْمُؤْمِنِينَ‌، وَ بِوَلَايَتِهِمْ وَ مَعْرِفَتِهِمْ إِيَّانَا يُضَاعِفُ اللّٰهُ لَهُمْ أَعْمَالَهُمْ‌، وَ يَرْفَعُ اللّٰهُ لَهُمُ الدَّرَجَاتِ الْعُلىٰ‌».

[5]

اصْر ايشان را از ايشان وضع فرمود. و إصر، يعنى: گناه است، و اين گناهِ همۀ گناهان است (چه، منشأ همه، همين است و چون آمرزيده شود، همه آمرزيده شوند).

پس نسب ايشان را بيان فرموده و فرموده كه: «اَلَّذِينَ آمَنُوا» (و در قرآن «فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ‌» است و ضمير، بِهِ‌، راجع به امام است)، يعنى: ايمان آوردند به امام «وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌»[6]، يعنى: آنان كه دورى گزيدند ز جبتِ و طاغوت (كه آنها را عبادت كنند). و جبت و طاغوت، فلان و فلان و فلان (...) اند. و عبادت آنها، فرمان‌بردارى مردم است از براى ايشان.

بعد از آن فرموده كه: «أَنِيبُوا إِلىٰ رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ‌»[7]. (و اين آيه در سورۀ زمر است و در صدر آن، واو نيز هست)، و ترجمۀ آن اين است كه: «و رجوع نماييد (از شرك و سائر معاصى و به جدّ و جهد تمام، متوجه شويد) به سوى پروردگار خويش، و گردن نهيد و انقياد نماييد او را» (در هر چه امر فرمايد به شما). پس جزاى ايشان را بيان فرموده و فرموده كه: «لَهُمُ الْبُشْرىٰ فِي الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا وَ فِي الْآخِرَةِ‌»[8]». (و اين آيه، در سورۀ يونس است، و در قرآن وَ فِي الْآخِرَةِ‌ با لفظ فى است) و معنى آن اين است كه: «از براى ايشان (يعنى: مؤمنان پرهيزگار) بشارت و مژدگانى است در زندگانى دنيا و در آخرت».

و حضرت فرمود كه: «امام، ايشان را بشارت مى‌دهد به قيام قائم و به ظهور آن حضرت، و به كشتن دشمنان ايشان، و به نجات در آخرت، و وارد شدن بر محمد و آل او كه راست‌گويانند بر لب آب حوض كوثر».

[9]

[10]

[1] کلینی، محمد بن یعقوب، تحفة الأولیاء (ترجمه اصول کافی)، جلد: ۲، صفحه: ۴۶۶، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1388 ه.ش.

[2] . هود، ١١٨.

[3] . اعراف، ١٥٦.

[4] کلینی، محمد بن یعقوب، تحفة الأولیاء (ترجمه اصول کافی)، جلد: ۲، صفحه: ۴۶۹، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1388 ه.ش.

[5] کلینی، محمد بن یعقوب، تحفة الأولیاء (ترجمه اصول کافی)، جلد: ۲، صفحه: ۴۷۰، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1388 ه.ش.

[6] . اعراف، ١٥٧.

[7] . زمر، ٥٤.

[8] . يونس، ٦٤.

[9] کلینی، محمد بن یعقوب، تحفة الأولیاء (ترجمه اصول کافی)، جلد: ۲، صفحه: ۴۷۱، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1388 ه.ش.

[10] کلینی، محمد بن یعقوب، تحفة الأولیاء (ترجمه اصول کافی)، جلد: ۲، صفحه: ۴۶۷، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1388 ه.ش.

...اَللّٰهُمَّ اَعْطِهِ فىٖ نَفْسِهِ وَ ذُرِّيَّتِهِ‌، وَ شيٖعَتِهِ وَ رَعِيَّتِهِ‌، وَخٰاصَّتِهِ وَ عٰامَّتِهِ‌ وَعَدُوِّهِ‌، وَ جَميٖعِ اَهْلِ الدُّنْيٰا، مٰا تُقِرُّ بِهِ عَيْنَهُ، وَ تَسُرُّ بِهِ نَفْسَه...

...خدايا عطا كن به او در مورد خود و نسل و شيعيان و پيروان و خواص و عوام (از ياران) و دشمنانش و تمامى اهل دنيا، آنچه را كه مايۀ چشم روشنى او شده و خوشحالش كند...

[1]

[1] مکارم شیرازی، ناصر، کلیات مفاتیح نوین، صفحه: ۹۸۳، امام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم - ایران، 1395 ه.ش.

Here is a detailed response on the differences between a packaged HVAC unit and a split system HVAC for houses:

**Packaged HVAC Unit vs. Split System HVAC**

**Definition:**

- **Packaged HVAC Unit:** All the components - compressor, condenser, evaporator, and heating components - are contained in a single, outdoor cabinet.

- **Split System HVAC:** The system is split into two main components - an outdoor unit (condenser/compressor) and an indoor unit (air handler/evaporator coil).

**Key Differences:**

1. **Location of Components:**

- **Packaged Unit:** All components are housed in a single, outdoor cabinet.

- **Split System:** The system is split between an outdoor unit and an indoor unit.

2. **Installation:**

- **Packaged Unit:** Simpler installation as it's one self-contained unit. Can be installed on a roof or concrete pad outside.

- **Split System:** More complex installation as the indoor and outdoor units need to be properly matched and connected via refrigerant lines and electrical wiring.

3. **Ductwork:**

- **Packaged Unit:** Typically requires less ductwork since the air handler is integrated into the outdoor unit.

- **Split System:** Requires more ductwork to connect the indoor and outdoor units.

4. **Efficiency:**

- **Packaged Unit:** Slightly less efficient than a split system due to the components being integrated in one unit.

- **Split System:** Slightly more efficient as the indoor and outdoor units can be optimized separately.

5. **Flexibility:**

- **Packaged Unit:** Limited flexibility as the entire system is integrated.

- **Split System:** More flexibility as the indoor and outdoor units can be selected independently.

6. **Space Requirements:**

- **Packaged Unit:** Requires less indoor space as all components are outside.

- **Split System:** Requires indoor space for the air handler.

In summary, packaged HVAC units are more compact and simpler to install, while split systems offer slightly better efficiency and more flexibility in component selection. The choice between the two often depends on factors like available space, installation complexity, and personal preferences.

Types of Air Handler Filters:

The air handler filter is typically a flat, panel-style filter made of fabric-like filtration media without a rigid frame. Some common types include:

Fiberglass Filters: These are the most basic and affordable option, consisting of layers of spun fiberglass.

Pleated Filters: These have a pleated design that increases the overall surface area for improved filtration capacity.

Washable/Reusable Filters: Made of materials like foam or cloth, these can be cleaned and reused multiple times.

High-Efficiency Particulate Air (HEPA) Filters: These provide the highest level of air filtration, capturing up to 99.97% of airborne particles.

The specific filter type recommended for your split system HVAC will depend on factors like your indoor air quality requirements, system size, and manufacturer recommendations. Be sure to replace air handler filters regularly as per the manufacturer's guidelines for optimal system performance and indoor air quality.

Here is a detailed response on the differences between a packaged HVAC unit and a split system HVAC for houses:

**Packaged HVAC Unit vs. Split System HVAC**

**Definition:**

- **Packaged HVAC Unit:** All the components - compressor, condenser, evaporator, and heating components - are contained in a single, outdoor cabinet.

- **Split System HVAC:** The system is split into two main components - an outdoor unit (condenser/compressor) and an indoor unit (air handler/evaporator coil).

**Key Differences:**

1. **Location of Components:**

- **Packaged Unit:** All components are housed in a single, outdoor cabinet.

- **Split System:** The system is split between an outdoor unit and an indoor unit.

2. **Installation:**

- **Packaged Unit:** Simpler installation as it's one self-contained unit. Can be installed on a roof or concrete pad outside.

- **Split System:** More complex installation as the indoor and outdoor units need to be properly matched and connected via refrigerant lines and electrical wiring.

3. **Ductwork:**

- **Packaged Unit:** Typically requires less ductwork since the air handler is integrated into the outdoor unit.

- **Split System:** Requires more ductwork to connect the indoor and outdoor units.

4. **Efficiency:**

- **Packaged Unit:** Slightly less efficient than a split system due to the components being integrated in one unit.

- **Split System:** Slightly more efficient as the indoor and outdoor units can be optimized separately.

5. **Flexibility:**

- **Packaged Unit:** Limited flexibility as the entire system is integrated.

- **Split System:** More flexibility as the indoor and outdoor units can be selected independently.

6. **Space Requirements:**

- **Packaged Unit:** Requires less indoor space as all components are outside.

- **Split System:** Requires indoor space for the air handler.

In summary, packaged HVAC units are more compact and simpler to install, while split systems offer slightly better efficiency and more flexibility in component selection. The choice between the two often depends on factors like available space, installation complexity, and personal preferences.

Types of Air Handler Filters:

The air handler filter is typically a flat, panel-style filter made of fabric-like filtration media without a rigid frame. Some common types include:

Fiberglass Filters: These are the most basic and affordable option, consisting of layers of spun fiberglass.

Pleated Filters: These have a pleated design that increases the overall surface area for improved filtration capacity.

Washable/Reusable Filters: Made of materials like foam or cloth, these can be cleaned and reused multiple times.

High-Efficiency Particulate Air (HEPA) Filters: These provide the highest level of air filtration, capturing up to 99.97% of airborne particles.

The specific filter type recommended for your split system HVAC will depend on factors like your indoor air quality requirements, system size, and manufacturer recommendations. Be sure to replace air handler filters regularly as per the manufacturer's guidelines for optimal system performance and indoor air quality.

(۱۳۷۷/۱۲/۰۴) بيانات در جلسه‌ى پرسش و پاسخ با مديران مسئول و سردبيران نشريات دانشجويى

[0] خامنه‌ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بيانات، جلد: ۲۰، صفحه: ۴۵، [بی نا]، [بی جا] - [بی جا]

با توجّه به اينكه بيست سال از استقرار نظام جمهورى اسلامى مى‌گذرد و اكنون در مرحله‌ى تثبيت نظام هستيم و با عنايت به نزديك بودن انتخابات شوراها كه عالى ترين جلوه‌ى آن حضور فراگيرتر و نهادينه‌تر مردم در عرصه‌ى تصميم‌گيرى و اجراست، سؤال من از محضر شما اين است كه مردم در انديشه‌ى حضرت‌عالى چه جايگاهى دارند و كدام مكانيزم را براى مشاركت مردم در سرنوشت خودشان كاراتر و بهتر مى‌دانيد؟

خيلى خوب؛ سؤال خوبى است. راجع به شوراها اسم آورديد؛ اوّل من يك جمله راجع به اين شوراها عرض مى‌كنم. اين شوراهايى كه در قانون اساسى پيش‌بينى شده، اگر به شكل درست و خوب تحقّق پيدا كند، بسيار فرآورده‌ى مفيد و شيرينى براى كشور و ملت خواهد داشت. البته شرطش اين است كه اين قانون خوب اجرا شود؛ كه اميدواريم به شكل صحيحى اجرا شود. اگر مردم عادت كنند كه براى اداره‌ى امورِ روزمرّه‌ى شهرى يا روستايى خودشان، كسانى را با شناخت انتخاب كنند، اين خيلى كمك خواهد كرد؛ هم به پيشرفت امور كشور، هم به آشنا شدن مردم با وظايفى كه بر عهده‌ى آن‌هاست و بايد انجام گيرد و البته سودش هم به خود مردم برمى‌گردد.

اينكه مى‌گوييم درست اجرا شود، دو معناى مهم در اين قضيه هست: يكى اينكه مقرّرات و قوانينى كه در اين مورد هست، دقيقاً مورد ملاحظه قرار گيرد و از قانون تخطّى نشود؛ سلايق و اميال و جهت‌گيريها بر روند اجراى اين كار بزرگ و سراسرى تأثير نگذارند. دوم كه اين به‌عهده‌ى مسئولان است اين است كه انتخاب مردم براساس تشخيص صحيح مصلحت انجام مى‌گيرد؛ ببينند براى چه كارى مى‌خواهند اين شخص را انتخاب كنند و براى اين كار چگونه انسانى لازم است. دنبال آدم‌هايى باشند كه در عين كاردانى، حقيقتاً متديّن و دلسوز و علاقه‌مند به مصالح مردمند؛ كسانى نباشند كه اين را وسيله‌اى قرار دهند براى اينكه خودشان به نام و نان و مقام و شهرتى برسند. اگر احساس كردند كسى اين‌گونه است، يا اين ترديد در مورد او به وجود آمد، سراغش نروند؛ بروند سراغ كسى كه مى‌شناسند. ما وقتى‌كه مى‌خواهيم خودمان را، يا فرزندمان را، يا كسى از كسانمان را معالجه كنيم، به سراغ پزشكى مى‌رويم كه او را مى‌شناسيم. از يك نفر، دو نفر تحقيق مى‌كنيم، تا اينكه پزشك خوب را پيدا بيابيم. همه‌ى مسائلى كه ما آن را به دست كسى مى‌خواهيم بسپاريم، در حكم مراجعه به پزشك است و بايد انسان سراغ كسى برود كه بداند او از عهده‌ى اين كار برمى‌آيد، يا لااقل احتمالش در مورد يكى بيشتر از ديگران باشد. اين را بايد حاكم قرار دهند. معيارهاى تقوا، دلسوزى، اهل خودنمايى نبودن، براى خود در اين كار وارد نشدن و اقدام نكردن و كيسه‌اى براى خود ندوختن مهمّ است. مردم بايستى دنبال افراد صالح بگردند. پس دو خصوصيت وجود دارد؛ يكى به عهده‌ى دولت و يكى هم به عهده‌ى مردم است، كه اگر انجام گيرد، انتخاباتِ خوب انجام مى‌گيرد.

و اما اينكه سؤال كرديد مردم در ذهن ما كجا هستند. به نظر ما مردم اصل قضايا و همه‌كاره هستند. در تفكّر اسلامى و برداشت اسلامى، انديشه‌ى خدا محورى با انديشه‌ى مردم محورى هيچ منافاتى ندارد؛ اين‌ها بر روى هم قرار مى‌گيرند. اوّلاً تا مردم متديّن و معتقد به دينى نباشند، حكومت دينى در آن كشور اصلاً به وجود نمى‌آيد و جامعه‌ى دينى شكل نمى‌گيرد. بنابراين، وجود حكومت دينى در يك كشور، به معناى تديّن مردم است؛ يعنى مردم اين حكومت را خواستند، تا اين حكومت بيايد. وقتى‌كه ما مى‌گوييم حكومت دينى كه جمهورى اسلامى هم براساس احكام و تعاليم الهى است آيا معنايش اين است كه مردم هيچ‌كاره‌اند؟ نه. اگر مردم با حاكمى بيعت نكنند و او را نخواهند و لو امير المؤمنين عليه‌السّلام باشد او سرِ كار خواهد آمد؟ در جمهورى اسلامى كه نقش مردم واضح است.

[1]

در تفكّر دينى، اساس حاكميت دين و نفوذ دين و قدرت دين، در اعمال آن روشهاى خودش براى رسيدن به اهدافش به چيست‌؟ تكيه‌ى اصلى به چيست‌؟ به مردم است. تا مردم نخواهند، تا ايمان نداشته باشند، تا اعتقاد نداشته باشند، مگر مى‌شود؟ پيامبر را اگر مردم مدينه

نمى‌خواستند و در انتظار او نمى‌نشستند و بارها سراغش نمى‌رفتند، مگر به مدينه مى‌آمد و جامعه‌ى مدنى تشكيل مى‌شد؟ پيامبر كه با شمشير نرفت مدينه را بگيرد. كمااينكه فتوحات اسلامى تا آنجايى كه درست انجام گرفته است چون همه‌ى فتوحات در فصول صحيحى انجام نگرفته؛ در دورانى، فتوحات همان شكل جهان‌گشايى‌هاى سلاطين را پيدا كرد رزمندگان اسلام رفتند آن مانع را كه قدرت حكومت فاسد و ظالم آن محل بود، از سرِ راه برداشتند؛ مردم خودشان از رزمندگان استقبال كردند هم در ناحيه‌ى شرقى، هم در ناحيه‌ى غربى و اين در تواريخ ما مشخّص و موجود است. نمونه‌هاى فراوان و مثالهاى زيبا و شيرينى در اين خصوص هست كه جاى گفتنش در اينجا نيست، ليكن در كتابها هست؛ اگر بخواهيد، مى‌توانيد مراجعه كنيد. بنابراين، خواست و اراده و ايمان مردم، حتّى بالاتر از اين، عواطف آن‌ها، پايه‌ى اصلى حكومت است. اين نظر اسلام است و ما هم به همين معتقديم. در قانون اساسى جمهورى اسلامى، همين نكته به يك شكل معقول و منطقى و قانونى گنجانده شده است. اينكه ما گفتيم، يك ايده و يك فكر است و اگر بخواهيم يك فكر را به شكل قانون قابل اجرا درآوريم، طبعاً مشكلاتى دارد؛ ليكن مشكلات به بهترين وجهى كه ممكن بوده، در قانون اساسى ما حل شده است. در قانون اساسى، توزيع قدرت به نحو منطقى و صحيح وجود دارد و همه‌ى مراكز قدرت هم، مستقيم يا غير مستقيم با آراءِ مردم ارتباط دارند و مردم تعيين‌كننده و تصميم‌گيرنده هستند و اگر مردم حكومتى را نخواهند، اين حكومت در واقع پايه‌ى مشروعيت خودش را از دست داده است. نظر ما در باره‌ى مردم اين است.

[2]

[3]

[1] خامنه‌ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بيانات، جلد: ۲۰، صفحه: ۴۵، [بی نا]، [بی جا] - [بی جا]

[2] خامنه‌ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بيانات، جلد: ۲۰، صفحه: ۴۵، [بی نا]، [بی جا] - [بی جا]

[3] خامنه‌ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بيانات، جلد: ۲۰، صفحه: ۴۵، [بی نا]، [بی جا] - [بی جا]

(نماز استغفار)
از نبى اكرم (ص): چون روزى تو كم شود و كارت بپراكندگى گرايد حاجتت را بدرگاه حق ببر و نماز استغفار را ترك مكن، و نماز استغفار دو ركعت است در هر ركعت حمد و إِنَّا أَنْزَلْناهُ را بخوان و بعد از قرائت 15 بار بگو:
(استغفر الله)
و بعد بركوع كه رفتى آن را ده بار بگو و مثل نماز جعفر نماز را تمام كن كه همه كارهايت ان شاء الله با صلاح آيد.

منبع: مكارم الأخلاق / ترجمه ميرباقرى، ج‏2، ص: 134

١ - نماز جعفر طيّار رحمه الله - از کتاب مفاتیح نوین آیت الله مکارم شیرازی

اين نماز بسيار مهم و ارزشمند است كه با سندهاى فراوانى نقل شده است و براى آمرزش گناهان و برآمدن حاجات بسيار مؤثّر است[1681] و نام ديگر اين نماز «نماز تسبيح» است و شيعه و اهل سنّت آن را با روايات متواتر نقل كرده‌اند.[1682]

وجه نام‌گذارى آن به نماز جعفر اين است كه در آن هنگام كه جعفر بن ابى‌طالب (برادر امير مؤمنان عليه السلام) از هجرت حبشه به مدينه بازگشت و به حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيد، آن حضرت بسيار خوشحال شد و ميان دو چشمان جعفر را بوسيد و فرمود:

اى جعفر! آيا به تو هديه‌اى بدهم‌؟!

عرض كرد: آرى يا رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله!

مردم گمان كردند، كه حضرت مى‌خواهد طلا يا نقره به او ببخشد، آن حضرت صلى الله عليه و آله فرمود: عملى را به تو بياموزم كه اگر هر روز يا هر ماه و يا هر سالى يك بار به انجامش توفيق يابى، اميد است كه خداوند گناهانت را ببخشد، سپس اين نماز را به وى آموخت.

بهترين وقت انجام اين نماز، در ابتداى روز جمعه است، هرچند در ديگر اوقات شب و روز نيز مى‌توان خواند.

اين نماز چهار ركعت است با دو سلام، در ركعت اوّل بعد از «حمد» سورۀ «اذا زلزلت» را مى‌خوانى، و در ركعت دوم بعد از «حمد» سورۀ «عاديات»، و در ركعت سوم بعد از «حمد» سورۀ «نصر»، و در ركعت چهارم بعد از حمد، «سورۀ توحيد».

در هر ركعت پس از اتمام حمد و سوره، پانزده مرتبه مى‌گويى: سُبْحٰانَ اللّٰهِ وَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ وَ لاٰ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَ اللّٰهُ اَكْبَرُ.

همين ذكر را پس از ذكر ركوع ده مرتبه و پس از سر برداشتن از ركوع ده مرتبه، در سجدۀ اوّل - پس از ذكر سجده - ده مرتبه، پس از سر برداشتن از سجدۀ اوّل (وقتى كه نشسته‌اى) ده مرتبه، و در سجدۀ دوم نيز - بعد از ذكر سجده - ده مرتبه، پس از سر برداشتن از سجدۀ دوم و پيش از برخاستن ده مرتبه (در يك ركعت مجموعاً ٧٥ مرتبه مى‌شود)، در ركعت دوم نيز همين گونه انجام مى‌دهى كه ده مرتبۀ آخر آن بعد از سجدۀ دوم و قبل از تشهد خواهد بود و در دو ركعت بعد نيز همين گونه عمل مى‌كنى (كه مجموعاً ٣٠٠ مرتبه تسبيحات مى‌شود) به اضافه ساير اذكار نماز.[1683]

مرحوم «شيخ كلينى» از امام صادق عليه السلام نقل كرده است كه در سجدۀ آخر ركعت چهارم پس از ذكر تسبيحات بگو:

سُبْحٰانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَالْوَقٰارَ، سُبْحٰانَ مَنْ تَعَطَّفَ بِالْمَجْدِ وَ تَكَرَّمَ بِهِ‌،

تسبيح مى‌كنم كسى را كه صاحب

[0]

[0] مکارم شیرازی، ناصر، کلیات مفاتیح نوین، صفحه: ۱۰۸۱، امام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم - ایران، 1395 ه.ش.

[1681] . اين نماز در كافى، جلد ٣، صفحۀ ٤٦٥، حديث ١ و بحارالانوار، جلد ٨٨، صفحۀ ١٩٣ به بعد، به نقل از جمال الاسبوع، مصباح المتهجّد، منهاج الصلاح، بلد الامين، ثواب الاعمال و ديگر كتب نقل شده است.

[1682] . عروة الوثقى، فصل صلاة جعفر.

[1683] . جمال الاسبوع، صفحۀ ٢٨٢ و بحارالانوار، جلد ٨٨، صفحۀ ١٩٣، حديث ١.

الطور: 42 أَمْ يُرِيدُونَ كَيْدًا فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ
آيا مى‌خواهند نقشه‌اى شيطانى بكشند؟! ولى بدانند كافران خودشان در دام اين نقشه‌ها گرفتار مى‌شوند!

الطور: 43 أَمْ لَهُمْ إِلٰهٌ غَيْرُ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ
يا معبودى غير خداوند دارند كه قول يارى به آنها داده)؟! منزّه است خدا از آنچه همتاى او قرار مى‌دهند!

الطور: 44 وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفًا مِنَ السَّمَاءِ سَاقِطًا يَقُولُوا سَحَابٌ مَرْكُومٌ
آنها چنان لجوجند كه اگر ببينند قطعه سنگى از آسمان براى عذابشان سقوط مى‌كند مى‌گويند: «اين ابر متراكمى است!»

الطور: 45 فَذَرْهُمْ حَتَّىٰ يُلَاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي فِيهِ يُصْعَقُونَ
حال كه چنين است آنها را رها كن تا روز مرگ خود را ملاقات كنند!

الطور: 46 يَوْمَ لَا يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا وَ لَا هُمْ يُنصَرُونَ

روزى كه نقشه‌هاى آنان سودى به حالشان نخواهد داشت و از هيچ سو يارى نمى‌شوند

الطور: 47 وَ إِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا عَذَابًا دُونَ ذَٰلِكَ وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
و براى كسانى كه ستم كردند عذابى قبل از آن در همين جهان است؛ ولى بيشترشان نمى‌دانند

حُسْنُ اَلظَّنِّ يُخَفِّفُ اَلْهَمَّ وَ يُنْجِي مِنْ تَقَلُّدِ اَلْإِثْمِ

۳/ ۳۸۵ خوش گمانى به خدا اندوه را تخفيف دهد و انسان را از گردن گير شدن گناه نجات دهد.

مَنِ اِسْتَدَامَ اَلْهَمَّ غَلَبَ عَلَيْهِ اَلْحُزْنُ

۵/ ۲۲۱ كسى كه اندوه و يا انديشۀ اندوهگين را ادامه دهد، حزن بر او غالب شود.

لاَ تُشْعِرْ قَلْبَكَ اَلْهَمَّ عَلَى مَا فَاتَ فَيُشْغِلَكَ عَنِ اَلاِسْتِعْدَادِ بِمَا هُوَ آتٍ

۶/ ۳۴۵ اندوه بر چيزى را كه از دست رفته شعار قلب خويش مگردان (و بر دل راه مده) كه تو را از آيندۀ زندگى سرگرم ساخته و باز مى دارد.

أَيْنَ اَلَّذِينَ بَلَغُوا مِنَ اَلدُّنْيَا أَقَاصِيَ اَلْهِمَمِ

۲/ ۳۶۱ كجايند آنها كه به نهايت همت هاى خود از دنيا رسيدند؟

أَبْعَدُ اَلْهِمَمِ أَقْرَبُهَا مِنَ اَلْكَرَمِ

۳۹۲/۲ دورترين و بلندترين همّتها آن است كه به كرم و بزرگوارى نزديك تر باشد.

أَحْسَنُ اَلشِّيَمِ شَرَفُ اَلْهِمَمِ

۳۹۵/۲ بهترين شيوه ها همتهاى بلند و شريف است.

أَشْرَفُ اَلْهِمَمِ رِعَايَةُ اَلذِّمَامِ

۴۶۳/۲ شريف ترين همّتها رعايت كردن حرمتها است.

أَشْرَفُ اَلشِّيَمِ رِعَايَةُ اَلْوُدِّ وَ أَحْسَنُ اَلْهِمَمِ إِنْجَازُ اَلْوَعْدِ

۲/ ۴۶۸ شريف ترين خلق و خوى، رعايت كردن دوستى است، و بهترين همّتها و تصميمها انجام وعده است.

إِنَّمَا سَرَاةُ اَلنَّاسِ أُولُو اَلْأَحْلاَمِ اَلرَّغِيبَةِ وَ اَلْهِمَمِ اَلشَّرِيفَةِ وَ ذَوُو اَلنُّبْلِ

۳/ ۹۵ در ميان مردم كسانى داراى مردانگى و بزرگى هستند كه عقلها و خردهايى وسيع و همّتهايى شريف و والا دارند، و داراى نجابت و زيركى هستند.

بِقَدْرِ اَلْهِمَمِ تَكُونُ اَلْهُمُومُ

۲۲۲/۳ اندوهها به اندازه همّتها است.

-خَيْرُ اَلْهِمَمِ أَعْلاَهَا

۳/ ۴۲۵ بهترين همّتها بلندترين آنهاست.

عَلَى قَدْرِ اَلْهِمَمِ تَكُونُ اَلْهُمُومُ

۴/ ۳۱۴ اندوه ها به اندازۀ همّتها است (به هر مقدار همّت بلندتر، اندوه انجام آن بيشتر خواهد بود).

وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي تَوْحِيدِ اللَّهِ تَعَالَى غَوْصُ اَلْفِطَنِ لاَ يُدْرِكُهُ وَ بُعْدُ اَلْهِمَمِ لاَ يَبْلُغُهُ

۴/ ۳۸۹ غواصّان درياى علوم و زيركى دركش نكنند، و همّتهاى والا و افكار بلند به كنه ذاتش نرسند.

كُنْ بَعِيدَ اَلْهِمَمِ إِذَا طَلَبْتَ كَرِيمَ اَلظَّفَرِ إِذَا غَلَبْتَ

۴/ ۶۰۵ هرگاه چيزى بخواهى همّت را بلند و عالى گردان، و هرگاه غالب شدى كريمانه پيروز شو.

مَنْ رَقَى دَرَجَاتِ اَلْهِمَمِ عَظَّمَتْهُ اَلْأُمَمُ

۵/ ۳۱۳ كسى كه درجه هاى همّت و تصميم را بپيمايد ملّتها او را بزرگ شمارند.

نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ اَلْمَطَامِعِ اَلدَّنِيَّةِ وَ اَلْهِمَمِ اَلْغَيْرِ اَلْمَرْضِيَّةِ

۶/ ۱۷۵ پناه مى بريم به خدا از طمع كارى هاى بد و انديشه هاى ناپسند.

اَلْإِخْوَانُ جَلاَءُ اَلْهُمُومِ وَ اَلْأَحْزَانِ

۲/ ۱۴۳ برادران زدايندۀ غمها و اندوههايند.

اِطْرَحْ عَنْكَ وَارِدَاتِ اَلْهُمُومِ بِعَزَائِمِ اَلصَّبْرِ وَ حُسْنِ اَلْيَقِينِ

۲/ ۱۹۵ بيفكن از خود اندوههايى را كه بر تو فرود آيد، با صبر جدّى و محكم، و يقين نيكو.

إِنَّكُمْ إِلَى اَلاِهْتِمَامِ بِمَا يَصْحَبُكُمْ إِلَى اَلْآخِرَةِ أَحْوَجُ مِنْكُمْ إِلَى كُلِّ مَا يَصْحَبُكُمْ مِنَ اَلدُّنْيَا

۳/ ۶۲ به راستى كه شما به همت گماردن بدانچه بايد در آخرت همراه شما باشد، از همۀ آنچه در دنيا همراه شما است نيازمندتر هستيد.

مَا أَهَمَّنِي ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ فِيهِ حَتَّى أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ

۶/ ۹۷ غمگين نسازد مرا گناهى كه در آن مهلت داده شده ام تا دو ركعت نماز بگذارم. (يعنى نماز براى كفارۀ از گناه، چنانچه در آيات قرآنى و روايات بسيار ديگرى نيز آمده است نماز موجب آمرزش گناه مى شود).

مَنِ اِشْتَغَلَ بِغَيْرِ اَلْمُهِمِّ ضَيَّعَ اَلْأَهَمَّ

۵/ ۳۳۰ كسى كه سرگرم شود به كارى كه مهم نيست، كار مهم تر را از دست مى دهد.

اَلْهَمُّ يُنْحِلُ اَلْبَدَنَ

۱/ ۹۹ اندوه بدن را نحيف و لاغر كند.

اَلْهَمُّ يُذِيبُ اَلْجَسَدَ

۱/ ۲۶۰ اندوه بدن را آب مى كند.

اَلْهَمُّ أَحَدُ اَلْهِرَمَيْنِ

۲/ ۱۸ اندوه يكى از دو پيرى است (كه آدم را پير كند).

اَلْفِعْلُ اَلْجَمِيلُ يُنْبِىءُ عَنْ عُلُوِّ اَلْهِمَّةِ

۱/ ۳۶۵ كار زيبا خبر از بلندى همت مى دهد.

اَلْكَرَمُ نَتِيجَةُ عُلُوِّ اَلْهِمَّةِ

۱/ ۳۸۳ كرم، نتيجه و محصول بلندى همت است.

اَلسُّجُودُ اَلنَّفْسَانِيُّ فَرَاغُ اَلْقَلْبِ مِنَ اَلْفَانِيَاتِ وَ اَلْإِقْبَالُ بِكُنْهِ اَلْهِمَّةِ عَلَى اَلْبَاقِيَاتِ وَ خَلْعُ اَلْكِبْرِ وَ اَلْحَمِيَّةِ وَ قَطْعُ اَلْعَلاَئِقِ اَلدُّنْيَوِيَّةِ وَ اَلتَّحَلِّي بِالْخَلاَئِقِ اَلنَّبَوِيَّةِ

۲/ ۱۶۵ سجدۀ نفسانى خالى بودن است از چيزهاى نابود شدنى و رو آوردن به كنه همّت بر چيزهاى پايدار، و به دور انداختن تكبر و نخوت، و بريدن پيوندهاى دنيوى و آراسته شدن به خويهاى پيامبرى است.

أَحْسِنْ رِعَايَةَ اَلْحُرُمَاتِ وَ أَقْبِلْ عَلَى أَهْلِ اَلْمُرُؤاتِ فَإِنَّ رِعَايَةَ اَلْحُرُمَاتِ تَدُلُّ عَلَى كَرَمِ اَلشِّيمَةِ وَ اَلْإِقْبَالَ عَلَى ذَوِي اَلْمُرُؤاتِ يُعْرِبُ عَنْ شَرَفِ اَلْهِمَّةِ

۲/ ۲۱۴ حرمتها را نيكو رعايت كن و بر جوانمردان روى آور، كه رعايت حرمتها نشانۀ خوى بزرگوارانه است، و روى آوردن بر جوانمردان همّت بلند را آشكار كند.

عَلَى قَدْرِ اَلْهِمَّةِ تَكُونُ اَلْحَمِيَّةُ

۴/ ۳۱۰ به اندازۀ همّت است حميّت و ننگ و عار داشتن.

مِنْ صِغَرِ اَلْهِمَّةِ حَسَدُ اَلصَّدِيقِ عَلَى اَلنِّعْمَةِ

۶/ ۱۱ رشك بردن بر دوست به خاطر نعمتى كه دارد از دون همّتى است.

مِنْ شَرَفِ اَلْهِمَّةِ بَذْلُ اَلْإِحْسَانِ

۱۶/۶ بذل احسان از شرافت و بزرگى همّت است.

مِنْ شَرَفِ اَلْهِمَّةِ لُزُومُ اَلْقَنَاعَةِ

۶/ ۴۴ از شرافت همّت انسان ملازمت با قناعت است.

مَنِ اِهْتَمَّ بِكَ فَهُوَ صَدِيقُكَ

۲۶۲/۵ كسى كه اهتمام ورزد دربارۀ تو (و غمخوارى تو كند) او دوست صميمى تو است.

مَنِ اِهْتَمَّ بِرِزْقِ غَدٍ لَمْ يُفْلِحْ أَبَداً

۵/ ۴۴۷ كسى كه اندوه روزى فردا را داشته باشد و بدان اهتمام ورزد هرگز رستگار نخواهد شد.

أَفْضَلُ اَلنَّاسِ عَقْلاً أَحْسَنُهُمْ تَقْدِيراً لِمَعَاشِهِ وَ أَشَدُّهُمْ اِهْتِمَاماً بِإِصْلاَحِ مَعَادِهِ

۲/ ۴۷۲ برترين مردم از نظر عقل كسى است كه اندازه گيرى زندگيش از ديگران بهتر، و اهتمام و تلاشش در اصلاح معاد خود از همگان سخت تر باشد.

مَنْ كَثُرَتْ هِمَّتُهُ كَثُرَ اِهْتِمَامُهُ

۱۷۶/۵ كسى كه همّتش بزرگ باشد اهتمام و تلاشش نيز بزرگ خواهد بود.

مَنْ قَصَّرَ فِي اَلْعَمَلِ اِبْتَلاَهُ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ بِالْهَمِّ وَ لاَ حَاجَةَ لِلَّهِ سُبْحَانَهُ فِيمَنْ لَيْسَ لَهُ فِي نَفْسِهِ وَ مَالِهِ نَصِيبٌ

۵/ ۴۲۴ كسى كه در عمل كوتاهى كند خداى سبحان او را به اندوه دچار سازد، و خدا را نيازى نيست به كسى كه در مال و جانش بهره اى نباشد.

اَلشَّرَفُ بِالْهِمَمِ اَلْعَالِيَةِ لاَ بِالرِّمَمِ اَلْبَالِيَةِ

۲/ ۱۰۶ شرافت به همتهاى بلند است نه به استخوانهاى پوسيده (پدران و نياكان).

دَعْ مَا لاَ يَعْنِيكَ وَ اِشْتَغِلْ بِمُهِمِّكَ اَلَّذِي يُنْجِيكَ

۴/ ۱۸ واگذار آنچه را به كارت نيايد و ربطى به تو ندارد، و مشغول شو به كار مهمّى كه تو را نجات و رهايى بخشد.

اَلْمَرْءُ بِهِمَّتِهِ

۱/ ۶۱ آدمى به همّت خود بسته است.

اَلرَّجُلُ بِجَنَانِهِ

۱/ ۶۱ شخصيت مرد به دل و قلب او است.

اَلْمَرْءُ بِهِمَّتِهِ لاَ بِقُنْيَتِهِ

۲/ ۱۵۵ شخصيّت آدمى به همت او است نه به مال و اندوخته اش.

لاَ تَنْدِمَنَّ عَلَى عَفْوٍ وَ لاَ تَبْتَهِجَنَّ بِعُقُوبَةٍ وَ لاَ تَهْتَمِمَنَّ إِلاَّ فِيمَا يَكْسِبُكَ أَجْراً

۶/ ۲۹۹ زنهار كه اهتمام نورزى در كارى مگر در كارى كه براى تو پاداشى را به دست آورد، و تلاش و كوشش مكن مگر آنجا كه ثوابى را به غنيمت گيرى.

يَا عَبِيدَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْعَامِلِينَ لَهَا إِذَا كُنْتُمْ فِي اَلنَّهَارِ تَبِيعُونَ وَ تَشْتَرُونَ وَ بِاللَّيْلِ عَلَى فُرُشِكُمْ تَتَقَلَّبُونَ وَ تَنَامُونَ وَ فِيمَا بَيْنَ ذَلِكَ عَنِ اَلْآخِرَةِ تَغْفُلُونَ وَ بِالْعَمَلِ تُسَوِّفُونَ فَمَتَى تُفَكِّرُونَ فِي اَلْإِرْشَادِ فَمَتَى تُقَدِّمُونَ اَلزَّادَ وَ مَتَى تَهْتَمُّون بِأَمْرِ اَلْمَعَادِ

۴۶۲/۶ اى بندگان دنيا و كارگران آن! شما كه در روز خريد و فروش مى كنيد، و در شب هنگام نيز در بستر خود مى غلطيد و مى خوابيد، و در اين ميانه نيز از آخرت خود غافل هستيد، و عمل را پس اندازيد، پس چه زمانى در ارشاد خود انديشه مى كنيد، و توشه اى را پيش مى فرستيد؟ و چه وقت در امر معاد خويش اهتمام مى ورزيد؟

مَا رَفَعَ إِمْرَءً كَهِمَّتِهِ وَ لاَ وَضَعَهُ كَشَهْوَتِهِ

۶/ ۱۱۴ چيزى آدمى را همانند همّتش بلند نكند، و چيزى او را همانند شهوت و خواسته اش پست نكند.

مَا أَخْلَقَ مَنْ غَدَرَ أَنْ لاَ يُوخَى لَهُ

۶/ ۱۱۴ چه قدر سزاوار است كسى كه بى وفايى كند به اينكه ديگران نيز با او بى وفايى كنند.

مَا رَفَعَ امْرَءً كَهِمَّتِهِ وَ لاَ وَضَعَ كَشَهْوَتِهِ

هيچ چيزى مرد را مانند همّتش بلندش نكند و مانند شهوتش خوارش نميدارد.

٢٩٥. امام على عليه السلام: هر كس پس از آزمايش درست، برادرى را انتخاب كند، رفاقتش مى‌پايد و دوستى‌اش استوار مى‌گردد. هر كه بدون آزمايش، برادرى را انتخاب كند به ناچار به همنشينى با بدان دچار خواهد شد.

٢٩٦. امام صادق عليه السلام: برادران خود را به دو خصلت بيازماييد. اگر آن دو خصلت را داشتند با آنها دوستى كنيد و گرنه از ايشان دورى كن، دورى كن، دورى كن. [آن دو خصلت اينهاست]: پايبندى به خواندن نماز در وقت خود، و نيكى كردن به برادران در سختى و آسايش.

[0]

[0] محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، جلد: ۱، صفحه: ۹۱، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1389 ه.ش.