در سال های اخیر اسکنر ها به یکی ایز مهم ترین ابزارها یک دفتر کار اداری و حتی خانگی تبدیل شده اند. اسکنر یا پویشگر ابزاری برای تبدیل یک نسخه ی کاغذی از سند،عکس و ... به نسخه ی دیجیتال و قابل نمایش و ویرایش در کامپیوتر است. اساس کار یک اسکنر، ترجزیه و تحلیل یک تصویر و پردازش آن طبق درخواست کاربر است. ضبط تصاویر یا مت های کاغذی توسط اسکنرها به شما اجازه می دهد اسناد و اطلاعات فیزیکی را به صورت فایل در رایانه نگهداری کنید. علاوه بر ـن امکان ویرایش تصاویر، استفاده در محیط وب و حتی چاپ مجدد آن ها نیز وجود دارد. در این مقاله سعی شده به کارکرد و تکنولوژی کلی استفاده شده در اسکنرهای رایج در بازار اشاره شود. علاوه بر این در خصوص برخی اصطلاحات مرتبط همچون وضوح و عمق تصویر نیز توضیحاتی داده شده است. در نهایت نکاتی مفید در خصوص تخوه ی خرید اسکنر نیز ذکر شده است.
انواع اکنر ها
اسکنرهای Flatbed یا رومیزی: این نوع از پویشگرها از معمول ترین نوع مورد استفاده ی کاربران هستند. به خاطر نحوه ی قرار گیری و استفاده از این نوع اسکنر، آن ها به اسکنر رومیزی مشهور شده اند.
اسکنرهای Sheet-fed : در این مدل، لنز اسکنر ثابت است و کاغذ یا سرعت استاندارد از جلوی لنز عبور کرده و اسکن می شود. این اسکنرها به پرینترهای کوچک رو میزی بسیار شبیه هستند.
اسکنرهای Handheld: تکنولوژی استفاده شده در این اسکنرها همانند اسکنرهای Flatbed است با این تفاوت که به جای حرکت لنز اصلی توسط موتور، کاربر باید با دست عملیات اسکن را نجام دهد. این نوع از اسکنر ها به علت دخیل بودن خطاهای انسانی بسیار، در اسکن تصاویر کیفیت مطلوبی ارایه نمی دهند اما با توجه به حجم کم و قابلیت اسکن اسناد متنی با کیفیت مطلوب، ابزارهای کاربردی محسوب می شوند.
اسکنرهای Drum: این اسکنرها معمولا توسط شرکت های چاپ و نشر مورد استفاده قرار می گیرند. Drum Scannerها تصاویر فوق العاده دقیقی بازسازی می کنند. در این اسکنرها از تکنولوژی Photomultiplier Tube یا PMT استفاده می شود. در این روش، اسناد بر استوانه هایی شفاف سوار می شوند. در مرکز هر استوانه، سنسوری قرار گرفته که نور بازتاب شده از سند مربوطه را به سه پرتو جداگانه تقسیم می کند. سپس هر پرتو توسط یک فیلتر مخصوص دریافت و به یک سیگنال الکتریکی تبدیل می شود.
بخش های کلی یک اسکنر معمولی عبارتند از:CCDآینه، هد، اسکن، صفحه ی شیشه ای، لامپ، عدسی، کاور یا در پوش، موتور، میله های تثبیت کننده، کمربند، منبع تغذیه، پورت و مدار کنترلی.
اصلی ترین بخش یک اسکنر، CCD است که چشم اسکنر برا ثبت و ضبط تصاویر است و CCD در حال حاضر رایج ترین فناوری در اسکنرهاست. CCD مجموعه ای کوچک از دیودهای حساس به نور است که قابلیت تبدیل نور به بار الکتریکی را دارند. این دیودها در صفحه ای به نام Photosites قرار گرفته اند که به نور حساس است. برخورد پرتوهای نوری به این صفحه، منجر به شارژ دیودها و آزادسازی بارهای الکتریکی می شود. ذخیره و ثبت این اطلاعات امکان ضبط تصاویر با استفاده از این تکنولوژی را فراهم می کند. در اسکنر نیز پرتوهای نور پس از گذشتن از عدسی و برخورد به آینه ها، به CCD رسیده و ثبت تصاویر را ممکن می کنند. البته ممکن است جزییات کار در بخی مدل ها و برندها متفاوت از سایر مدل ها باشد اما به طور کلی در حال حاضر کارکرد اغلب اسکنرها به همین صورت است. برای پروسه ی اسکن مراحل مختلفی لازم دارد تا یک سند به طور موفقیت آمیز اسکن شود.
در اینجا مراحل کار در اسکنر رومیزی (Flatbed) توضیح داده شده است. کاغذ مربوطه را روی بخش شیشه ای اسکنر فرار داده و درپوش با رنگ سفید پوشیده شده است. البته ممکن است در برخی مدل ها این قسمت مشکی رنگ باشد. رنگ یک دست بخش داخلی درپوش اسکنر، به نرم افزار این امکان را می دهد که قبل از شروع عملیات اسکن، بخش های ضروری را برای اسکن سند مربوطه تشخیص دهد. در بسیاری از اسکنرها، امکان برداشتن کامل در پوش اسکنر به منظور اسکن صفحه ای از یک کتاب قطور نیز وجود دارد. یک لامپ برای روشن کردن سطح کاغذ در زیر شیشه ی اسکنر قرار دارد. این لامپ در اسکنرهای جدید از نوع فلورسنت کاتدی یا لامپ زنون است در حالی که در اسکنر های قدیمی تر از لامپ فلورسنت معمولی بدین منظور استفاده می شد. سیستم مکانیکی که شامل آینه ها، عدسی ها، فیلتر و CCD می شود، بخش هد اسکن را در اسکنر تشکیل می دهند. این بخش به آرامی توسط یک تسمه که به موتور متصل است، سطح کاغذ را پویش می کند. علاوه بر این تسمه، هد اسکن به یک میله ی اطمینان نیز متصل است تا هیچ گونه انحرافی در حرکت آن ایجاد نشود. یک بار حرکت هد از بالا تا پایین سند، به معنی به اتمام رسیدن عملیات اسکن است. تصویر سند به وسیله ی یک آینه ی زاویه دار به آینه ای دیگر منعکس می شود. در برخی مدل ها حتی از سه آینه استفاده می شود. آخرین آینه تصویر را روی عدسی منعکس کرده و عدسی تصویر را برای دریافت توسط CCD فوکوس می کند. وضعیت فیلترها و عدسی ها در اسکنرهای مختلف متفاوت است. در برخی مدل ها تصویر به سه فیلتر رنگی (سبز، قرمز و آبی) تقسیم شده و توسط CCD دریافت و ثبت می شود، سپس فیلترها توسط نرم افزار مربوطه دوباره جمع آوری می شوند و تصویری تمام رنگی تحویل می دهد.
وضوح و عمق تصویر اسکنرها
اسکنرها از لحاظ وضوح و عمق دریافت تصاویر در مدل های مختلفی عرضه می شوند. اغلب آن ها دارای رزولوشن سخت افزاری 300 نقطه در اینچ (DPI 300) هستند که حداقل استاندارد لازم برای اسکنرها به حساب می آید. DPI در اسکنرها با تعداد سنسورهای موجود در هر سطر و هر ستون از CCD اندازه گیری می شود. دقت موتور در حرکت نیز بر کیفیت نهایی دستگاه موثر است. شفافیت و وضوح تصویر به لنز و کیفیت منبع روشنایی اسکنر نیز بستگی دارد. اسکنرهای مجهز به لامپ زنون، کیفیت و وضوحی بیشتر را در مقایسه با اسکنرهای فلورسنتی نتیجه می دهند. در کناز وضوح تصویر که کیفیت آن را تضمین می کند، عمق تصویر در واقع پروسه ای است که توسط نرم افزار اضافه می شود. در این پروسه، پیکسل هایی اضافی توسط نرم افزار، ما بین پیکسل های واقعی اسکن شده قرار داده می شود. این پیکسل های اضافه به طور متوسط در بین تک تک پیکسل های قبلی قرار می گیرند. برای مثال اگر رزولوشن سخت افزاری یک اسکنر 300*300 باشد و عمق تصویر 600*600، نرم افزار مربوطه این قابلیت را دارد که در کنار نقاط سطرها و ستون های اسکن شده تویط دستگاه، یک پیکسل اضافه کند. خصوصیت دیگری که بر کیفیت اسکنرها موثر است عمق بیت یا Bit depth است که با Color depth عمق رنگ نیز شناخته می شود. این مقدار، نمایانگر عددی است که تعداد رنگ های قابل درک توسط اسکنر مربوطه را مشخص می کند. حداقل عدد لازم برای ایجاد تمام رنگ خا در یک اسکنر 24-bit است. تمامی اسکنرهای رنگی بازار حداقل از این عدد جهت دریافت و ذخیره ی تصاویر با رنگ واقعی برخوردار هستند. در برخی مدل ها نیز عمق رنگ های 30 و 36 مشاهده می شود. با این که یک اسکنر با عمق رنگ 24 برای پردازش تصاویر رنگی کافی است اما چنانچه می خواهید طیف های رنگی بیشتری توسط دستگاه تان اسکن کنید، بد نیست مدل های بالاتر را هم مورد بررسی قرار دهید چرا که نظرات بسیاری در خصوص تفاوت قابل توجه در کیفیت اسکن دستگاه ها با عمق رنگ های مختلف وجود دارد. انتقال تصویر مرحله ی اسکن، بخش مهمی از کار پردازش اسناد کاغذی به دیجیتال به شمار می رود اما برای نگهداری و ویرایش تصاویر اسکن شده لازم است آن ها را به رایانه انتقال دهیم.انتقال اطلاعات از اسکنر به کامپیوتر و به عکس، به طور کلی توسط چند پورت خاص صورت می پذیرد.
پارالل(Parallel): اتصال پارالل از کندترین و البته قدیمی تریان اتصالات اسکنرها و پرینترهاست.
اسکازی(SCSI): در این نوع اتصال که به یک رابط مخصوص نیازمند است، سرعت بیشتری شاهد هستیم. به همراه اغلب اسکنرهای مجهز به پورت اسکازی، یک کارت اسکازی نیز وجود دارد که در صورت نیاز می توانید آن را روی رایانه نصب کرده و مورد استفاده قرار دهید.
یو اس بی (USB): اسکنرهای مجهز به پورت یو اس بی از سرعتی خوب و سهولت در استفاده برخوردارند.
فایروایر(Fire Wire): اسکنرهای پیشرفته که به سرعت بیشتری جهت انتقال اطلاعات به کامپیوتر نیازمند هستند، از این پورت استفاده می کنند. فایروایر از یو اس بی سریع تر است و برای اسکنرهای با رزولوشن بالا که تصاویری با حجم زیاد تولید می کنند، ایده آل است. برای برقراری ارتباط بین رایانه و اسکنر، Driver نیز مورد نیاز است. درایور، نرم افزار، فایل یا مجموعه ی فایل هایی است که به کامپیوتر این امکان را می دهد که با اسکنر ارتباط برقرار کند. اغلب اسکنرها با زبانی به نام TWAIN آشنا هستند. TWAIN درایوری است که اجازه ی برقراری ارتباط بین رایانه و اجزای استاندارد بسیاری از اسکنرها را می دهد. در صورتی که از نرم افزاری برای اسکن استفاده شود که از TWAIN پشتیبانی می کند (مانند فوتوشاپ)، احتمالا نیازی به دانستن جزییات سخت افزار مورد استفاده در اسکنر مربوطه نیست چرا که با استفاده از TWAIN امکان ارسال دستورات کافی برای اسکن وجود خواهد داشت. امروزه با توجه به فناوری های استفاده شده در ساخت و تولید اسکنرها می توانید انتظارات خاص خود را از یک اسکنر برآورده کنید. برای مثال می توانید یک اسکنر خانگی را به همراه نرم افزاری مناسب با قیمتی کمتر از 200 هزار تومان تهیه کنید یا برای انجام امور خاص با حجم بالا و کیفیت بسیار عالی، اسکنرهایی تا یک میلیون تومان را مورد استفاده قرار دهید. در ادامه می توانید راهنمایی هایی خاص را جهت خرید اسکنر مطالعه کنید. همچنین چند نمونه از اسکنرها در دسته های مختلف نیز در بخش "پیشنهاد" به شما معرفی شده است.
چگونه یک اسکنر مناسب بخریم؟
خرید یک اسکنر به عوامل متعددی هنچون سایز اسناد، نوع اسناد ( متن، عکس، کارت ویزیت و کتاب)، میزان استفاده و حتی فواصل زمانی استفاده از دستگاه وابسته است. با توجه به این نکات، خرید یک اسکنر کاربردی و مناسب با هزینه ای متعادل می تواند به امری چالش بر انگیز تبدیل شود. فارغ از تعداد شرکت هایی که اسکنر تولید می کنند، اسکنرها در مدل های مختلف و با کاربردها و اندازه های متفاوت ساخته می شوند. قبل از خرید می توانید با پرسیدن سوالاتی از خود در خصوص اسکنر مورد نیاز و بودجه ی تان، دستگاه مناسب را تشخیص دهید و بدانید دقیقا چه دستگاهی با چه خصوصیاتی مورد نیازتان است.
چه چیزی را بیشتر اسکن می کنید؟
دانستن این که در صورت خرید یک اسکنر چه چیزهایی را ممکن است بیشتر اسکن کنید، می تواند به هدف گذاری شما برای خرید اسکنر مورد نیازتان کمک زیادی کند. اغلب اوقات، تصاویر یا اسناد متنی برای اسکن مورد استفاده قرار می گیرند اما گزینه هایی مانند کتاب، صفحات مجلات، تمبر، اسلاید، کارت ویزیت و حتی نگاتیو عکس هم هستند که ممکن است شما بیشتر بخواهید آن ها را اسکن کنید. باید بدانید برای برخی از این گزینه ها، اسکنرهای مخصوصی وجود دارد و چنانچه شما به ثورت اختصاصی قصد کار با یک مورد خاص را دارید، بهتر است سراغ گزینه های مخصوص بروید اما در صورتی که تنها به یک اسکنر برای کارهای عمومی تر نیاز دارید، می توانید یک اسکنر معمولی که تقریبا بتواند همه ی این موارد را اسکن کند، تهیه کنید. علاوه بر این، باید به سایز اسناد یا تصاویری که عصد اسکن آن ها را دارید نیز توجه کنید. برای مثال در صورتی که باید پوسترهای در سایز A3 اسکن کنید، مطمئنا خرید یک اسکنر با حداکثر سایز A4 کار عاقلانه ای نیست، ضمنا اگر به صورت متناوب باید کاغذ هایی را به صورت پشت و رو اسکن کنید، بهتر است در فکر خرید اسکنری با قابلیت اسکن دو روی صفحات باشید. اگر قصد خرید یک اسکنر رومیزی را دارید اسکنرهای رومیزی نمونه های مناسبی هستند؛ کاربردی و راحت اما اگر قصد اسکن اسناد، تصاویر یا تمبرهای صدمه دیده و قدیمی که سالم ماندن اصل آن ها بسیار مهم است، دارید، باید توجه داشته باشید که استفاده از یک اسکنر رومیزی ممکن است به این تصاویر یا اسناد صدمه بزند. می توانید برای اسکن این گونه موارد، به فکر خرید یک اسکنر Sheet feeder باشید. در این نمونه ها، کاغذ یا تصویر مربوطه برای پیشگیری از صدمه ی بیشتر در پوششی پلاستیکی قرار گرفته و سپی در اسکنر قرار می گیرند. نکته ی مهم دیگر در خصوص خرید اسکنرهای رومیزی، سرعت آن هاست. در صورتی که نیاز به سرعت بالای اسکن دارید و تعداد اسناد یا تصاویری که قصد اسکن آن ها را دارید نیز بالاست، بهتر است از خرید یک اسکنر رومیزی دست بکشید. این اسکنرها به طور متوسط سرعت پایینی دارند و مشخص است که برای اسکن هر صفحه باید عملیات را به صورت مجدد تکرار کنید.
آیا می خواهید یک اسکنر Sheet feeder بخرید؟
اگر قصد اسکن سریع تعداد زیادی کاغذ را دارید، خرید یک Sheet feeder توصیه می شود. تصور کنید که در هر بار اسکن باید چندین صفحه را اسکن کنید، با یک اسکنر رومیزی می بایست عملیات اسکن به تعداد کاغذها تکرار شود در حالی که درصورت داشتن یک اسکنر Sheet feeder کاغذها را یک بار در اسکنر گذاشته و تنها منتظر می مانید عملیات اسکن تمام شود. برخی از انواع این اسکنرها، می توانند کاغذهایی ضخیم تر مانند کارت ها را نیز به راحتی اسکن کنید. چنانچه حجم کار شما بسیار بیشتر از چند کاغذ در هر بار اسکن است، بهتر است به جای خرید نمونه های دستی از یک Sheet feeder نسبت به خرید یک ADF اقدام کنید. ADF خلاصه شده ی عبارت Automatic Document Feeder است که توانایی اسکن خودکار یک دسته ی بزرگ کاغذ را با سرعتی بالا و در یک مرحله دارد.
اسکن Duplex مورد نیازتان است؟
اسکن Duplex به معنی اسکن دو روی کاغذ دریک بار اسکن است. چنانچه باید حجم زیادی از کاغذهایی که پشت و روی آن ها پرینت شده است را اسکن کنید، لازم است به فکر اسکنرهایی باشید که اجازه ی اسکن دوبلکس را به شما می دهند. اسکن رهایی که این امکان را به کاربر می دهند به دو نوع تقسیم می شوند. برخی به صورت هم زمان دو سمت کاغذ را اسکن می کنند و سایر مدل ها پس از اسکن یک سمت کاغذ، آن را بر می گردانند و روی دیگرش را نیز اسکن می کنند که در این روش سرعت عمل کمی پایین تر است. این اسکنرهای معمولی گران تر هستند. پس اگر واقعا نیازی به این گونه اسکنرها ندارید، توصیه می شود هزینه ی اضافی صرف خرید آن ها نکنید.
چه رزولوشنی مد نظر شماست؟
رزولوشن برای اسکن اسناد متنی مساله ی مهمی به حساب نمی آید. حتی تفکیک تصویری تا 200 نقطه در اینچ نیز می تواند برای اسکن یک سند متنی کیفیتی کافی و مناسب ارائه دهد، حال آن که همه ی اسکنرها حداقل با رزولوشن 300 نقطه بر اینچ عرضه می شوند اما برای تصاویر، بهتر است با رزولوشن 600 نقطه بر اینچ عملیات اسکن را انجام داد تا هنگام پرینت عکس، کیفیتی معقول به دست آید. برای اسکن نمونه های مختلف، باید رزولوشن های متفاوتی را به صورت پیش فرض رعایت کرد. برای مثال برای اسکن یک نگاتیو یا تمبر بهتر است رزولوشنی بالا را مورد استفاده قرار داد تا بتوان فایل اسکن شده را به اندازه ی کافی - و بدون کاهش کیفیت - بزرگ کرد.
اندازه ی اسناد و عکس ها مورد نظرتان به طور کلی چقدر است؟
بهتر است قبل از خرید اسکنر، نگاهی کلی به اندازه ی اسناد و تصاویری که می خواهید آن ها را اسکن کنید بیندازید. اغلب اسکنرهای رومیزی و حتی ADF برای اسکن سایز استاندارد A4 ساخته می شوند. البته برای اسکن تصاویر بزرگ تر از این اندازه می توان نرم افزار های مخصوص را به کار برد و عکس را به صورت تکه تکه اسکن کرد و سپس توسط نرم افزار به صورت یک دست در آورد، اما اگر اغلب نمونه های بزرگتر از این سایز هستند، بهتر است به فکر خرید اسکنری بزرگ تر باشید.
چه نرم افزارهایی به همراه اسکنر عرضه می شوند؟
اغلب اسکنرها با نرم افزارهای استاندارد سازگار هستند اما اگر نرم افزار جانبی برای استفاده از اسکنر نداشته باشید، اهمیت نرم افزار اختصاصی که می تواند به همراه اسکنر عرضه شود را درک می کنیم، چرا که نیاز به پرداخت هزینه ی اضافه نیز وجود ندارد. در حال حاضر به همراه اسکنر نرم افزارهایی برای اسکن اسناد نیز ارائه می شود اما علاوه بر این نرم افزارها، بسته به کارایی اسکنر، ممکن است نرم افزارهای جانبی دیگری نیز به همراه دستگاه مربوطه عرضه شود. برای مثال به همراه اسکنری که برای اسکن اسناد متنی طراحی شدهف احتمالا نرم افزراهای OCR نیز عرضه می شود. این نرم افزارها قابلیت شناسایی حروف را در تصاویر اسکن شده دارند و آن ها را به حروف متنی و تایپ شده تبدیل می کنند.
سازگاری با سیستم عامل شما
اسکنرهایی که در بازار هستند، عمدتا در محیط ویندوز قابل استفاده هستند و درایور ویندوز به همراه شان ارائه می شود اما اگر از رایانه ای که به سیستم عاملی غیر از ویندوز مجهز است استفاده می کنید، بهتر است قبل از خرید نسبت به وجود درایور مربوط به سیستم عامل خود اطمینان حاصل کنید. برایم ثال اگر کاربر مک هستید و قصد خرید اسکنر دارید، باید از این که اسکنر مربوطه درایور مخصوص مکینتاش را نیز به همراه داشته باشد، مطمئن شوید و بعد از آن نسبت به سایر خصوصیات، قابلیت ها و خرید اسکنر اقدام کنید.
به نقل از ضمیمه ی هفته نامه ی عصر ارتباط ، شنبه 10 دی 1390، سال نهم، شماره ی 438
به قلم امیر صادق پور
برچسبها:
انواع اسکنر ها,
راهنمای خرید اسکنر)
)
)
)
)
)
