مطالب جالب

معصوم :   امام صادق (علیه السلام)

وَ فِي اَلْخِصَالِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ اَلرَّازِيِّ عَنْ سِجَادَةَ عَنْ دُرُسْتَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: خَمْسُ خِصَالٍ مَنْ لَمْ (يَكُنْ فِيهِ شَيْءٌ مِنْهَا لَمْ يَكُنْ) فِيهِ كَثِيرُ مُسْتَمْتَعٍ أَوَّلُهَا اَلْوَفَاءُ وَ اَلثَّانِيَةُ اَلتَّدْبِيرُ وَ اَلثَّالِثَةُ اَلْحَيَاءُ وَ اَلرَّابِعَةُ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ اَلْخَامِسَةُ وَ هِيَ تَجْمَعُ هَذِهِ اَلْخِصَالَ اَلْحُرِّيَّةُ وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ خَمْسُ خِصَالٍ مَنْ فَقَدَ وَاحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ يَزَلْ نَاقِصَ اَلْعَيْشِ زَائِلَ اَلْعَقْلِ مَشْغُولَ اَلْقَلْبِ فَأَوَّلُهَا صِحَّةُ اَلْبَدَنِ وَ اَلثَّانِيَةُ اَلْأَمْنُ وَ اَلثَّالِثَةُ اَلسَّعَةُ فِي اَلرِّزْقِ وَ اَلرَّابِعَةُ اَلْأَنِيسُ اَلْمُوَافِقُ قُلْتُ وَ مَا اَلْأَنِيسُ اَلْمُوَافِقُ قَالَ اَلزَّوْجَةُ اَلصَّالِحَةُ وَ اَلْوَلَدُ اَلصَّالِحُ وَ اَلْجَلِيسُ اَلصَّالِحُ وَ اَلْخَامِسَةُ وَ هِيَ تَجْمَعُ هَذِهِ اَلْخِصَالَ اَلدَّعَةُ .

تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة  ,  جلد۲۰  ,  صفحه۵۱

معصوم :   امام سجاد (علیه السلام)

وَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ : خَمْسُ خِصَالٍ مَنْ فَقَدَ مِنْهُنَّ وَاحِدَةً لَمْ يَزَلْ نَاقِصَ اَلْعَيْشِ زَائِلَ اَلْعَقْلِ مَشْغُولَ اَلْقَلْبِ فَأَوَّلُهُنَّ صِحَّةُ اَلْبَدَنِ وَ اَلثَّانِيَةُ وَ اَلثَّالِثَةُ اَلسَّعَةُ فِي اَلرِّزْقِ وَ اَلدَّارِ وَ اَلرَّابِعَةُ اَلْأَنِيسُ اَلْمُوَافِقُ فَقِيلَ لَهُ وَ مَا اَلْأَنِيسُ اَلْمُوَافِقُ قَالَ اَلزَّوْجَةُ اَلصَّالِحَةُ وَ اَلْوَلَدُ اَلصَّالِحُ وَ اَلْخَلِيطُ اَلصَّالِحُ وَ اَلْخَامِسَةُ وَ هِيَ تَجْمَعُ هَذِهِ اَلْخِصَالَ اَلدَّعَةُ .

نشانی :  مکارم الأخلاق  ,  جلد۱  ,  صفحه۱۹۹

امام صادق (عليه السلام): «خَمْسُ خِصَالٍ مَنْ فَقَدَ وَاحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ يزَلْ نَاقِصَ الْعَيشِ زَائِلَ الْعَقْلِ مَشْغُولَ الْقَلْبِ فَأَوَّلُهَا صِحَّةُ الْبَدَنِ وَ الثَّانِيةُ الْأَمْنُ وَ الثَّالِثَةُ السَّعَةُ فِى الرِّزْقِ وَ الرَّابِعَةُ الْأَنِيسُ الْمُوَافِقُ قُلْتُ وَ مَا الْأَنِيسُ الْمُوَافِقُ قَالَ الزَّوْجَةُ الصَّالِحَةُ وَ الْوَلَدُ الصَّالِحُ وَ الْخَلِيطُ الصَّالِحُ وَ الْخَامِسَةُ وَ هِى تَجْمَعُ هَذِهِ الْخِصَالَ الدَّعَةُ‌»؛ پنج خصلت است كه هر كس يكى از آنها را نداشته باشد، زندگى او ناقص، عقل او زائل و دل او مشغول است: اول سلامتى بدن، دوم امنيت، سوم وسعت روزى و چهارمى انيس موافق. گفتم: انيس موافق كيست‌؟ فرمود: همسر شايسته و فرزند صالح و رفيق صالح و پنجمى كه جامع همه اين خصلت‌هاست، آسودگى است (الخصال، ص ۲۸۴).

3715. الإمامُ الصّادقُ عليه السلام: خَمسُ خِصالٍ مَن لم تَكُنْ فيهِ خَصْلَةٌ مِنها فلَيس فيهِ كَثيرُ مُسْتَمْتَعٍ‌، أوَّلُها: الوَفاءُ‌، والثّانيةُ‌: التَّدْبيرُ، والثّالثةُ‌: الحَياءُ‌، والرّابعةُ‌: حُسنُ الخُلقِ‌، والخامِسةُ - وهِي تَجْمَعُ هذهِ الخِصالَ -: الحُرِّيّةُ‌.

3715. امام صادق عليه السلام: پنج خصلت است كه در هركس يكى از آنها نباشد خير و بهرۀ زيادى در او نيست: اول: وفادارى، دوم تدبير، سوم: شرم و حيا، چهارم: خوش خويى و پنجم - كه چهار خصلت ديگر را نيز در خود دارد -: آزادگى.

میزان الحکمه جلد 3 صفحه 12

و حدیث شریف دیگر در همین صفحه:

3717. عنه عليه السلام: لا تَكُونَنَّ عَبدَ غَيرِكَ وقَد جَعلَكَ اللّٰهُ سُبْحانَه حُرّاً.

3717. امام على عليه السلام: بندۀ ديگران مباش كه خداوند سبحان تو را آزاد آفريده است.

میزان الحکمه جلد 3 صفحه 12

سبک زندگی

  مباحث عملی سبک زندگی اسلامی - ایرانی  سبک زندگی مربوط به اجتماع و روابط اجتماعی  معاشرت و دوستی  پیامدهای فحش 

تاریخ انتشار : 1397/10/1

بازدید : 2003

منبع : اخلاق در قرآن و سنت حاوی یکصد مبحث اخلاقی، ج 2، ص: 296؛ غضنفری، علی

فحش تبعات متعددی دارد و از جمله آنها:

1- فاحش از اسلام خارج است

قال الصادق علیه السلام:

«اذا قالَ المُؤْمِنُ لَاخیهِ افٍّ، خَرَجَ مِنْ وَلایتِهِ، وَاذا قالَ انْتَ عَدُوّی کفَرَ احَدُهُما، وَلا یقْبَلُ اللَّهُ مِنْ مُؤمِنٍ عَمَلًا وَهُوَ یضْمِرُ عَلی اخیهِ الْمُؤمِن سُوءً»[1]

هنگامى كه مومن به برادر دينى خود« افّ» بگويد، از پيوند دينى با او بيرون رفته و هرگاه به وى بگويد: تو دشمن منى، يكى از آن دو كافر شده‏اند و خداوند از مؤمنى كه نيّت بدى را از برادرش به دل دارد، عملى را نمى‏پذيرد.

وقتی فاحش از اسلام خارج شده باشد طبعاً فحش نیز از دایره دین بیرون است.

قال علی علیه السلام:

«الْفُحْشُ وَالتَّفَحُّشُ لَیسا مِنَ الْاسْلامِ»[2]

دشنام دادن و ناسزا شنيدن از مسلمانى به دور است.

2- فحش نفاق است

قال الصادق علیه السلام:

«الْفُحْشُ وَالْبِذاءُ والسَّلاطَةُ مِنَ النِّفاقِ»[3]

دشنام دادن و بدزبانى و هرزه گوئى از علائم نفاق است.

3- فحش علامت بی خردی است

قال علی علیه السلام:

«اسْفَهُ السُّفَهاءِ الْمُتَبَجِّحُ بِفُحْشِ الکلامِ»[4]

سفيه‏ترين انسانها، دشنام دهنده‏اى است كه از فحش دادن خود شادمان است.

4- فحش شرّ مخلوقین است

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله:

«لَوْ کانَ الْفُحْشُ رَجُلًا لَکانَ رَجُلُ سُوءٍ»[5]

اگر فحش مخلوقى باشد شرّ مخلوقان الهى است.

5- فحش موجب عداوت است

از جمله وصایای پیامبر به کسی که درخواست سفارشی از آن حضرت کرده بود، این جمله است:

«لاتَسُبُّوا النّاسَ فَتَکتَسِبُوا الْعَداوَةَ بَینَهُمْ»[6]

مردم را ناسزا نگوئيد كه ناسزا گفتن به مردم، موجب عداوت بين آنان و شما مى‏شود.

6- فحش برکت را زایل می کند

«مَنْ فَحُشَ عَلی اخیهِ الْمُسْلِمِ نَزَعَ اللَّهُ مِنْهُ بَرَکةَ رِزْقِهِ وَ وَکلَهُ الی نَفْسِهِ وَافْسَدَ عَلَیهِ مَعیشَتَهُ»[7]

كسى‏كه به برادر خود دشنام دهد، خداوند بركت از روزى او بردارد و او را بخودش واگذارد و زندگيش را تباه سازد.

قائل و راوی این روایت در سند اصلی آن که اصول کافی است ثبت نشده است، ولی به حسب ترتیب مرحوم کلینی در نقل احادیث، بیان کننده حدیث یکی از دو امام همام باقر و یا صادق علیهما السلام بوده است.[8]

7- فحش مخاطب را وادار به پاسخگوئی می کند

کسی که به دیگری دشنام دهد، خودش همان دشنامها و بدتر از آن را می شنود.

قال علی علیه السلام:

«مَنْ عابَ عَیبَ وَمَنْ شَتَم اجیبَ»[9]

كسى كه عيب گيرد، عيبش گرفته مى‏شود و آنكه دشنام دهد، جواب دشنامش داده مى‏شود.

قال علی بن الحسین زین العابدین علیهما السلام:

«مَنْ رَمی النّاسَ بما فیهِم رَمَوْهُ بِما لَیسَ فیهِ»[10]

كسى كه مردم را به عيوبشان طرد كند، او را به آنچه كه در وى نيست طرد مى‏كنند.

8- فاحش بدترین خلایق است

مراوده مردم با فاحش کم می شود چون کسی از بد زبانی او در امان نیست و همه از چرخش زبان او می هراسند.

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله:

«انَّ مِنْ شَرِّ النّاسِ مَنْ تَرَکهُ النّاسُ اتّقاءَ فُحْشِهِ»[11]

بدترين مردم كسى است كه خلايق از ترس ناسزا گوئيش وى را ترك كرده باشند.

9- فاحش مغضوب خداوند است

قال الباقر علیه السلام:

«انَّ اللَّهَ یبْغِضُ الْفاحِشَ الْمُتَفَحِّشَ»[12]

خداوند دشمن ميدارد دشنام گوى دشنام جوى را.

حدیثی که در آغاز بحث گذشت نیز در همین زمینه است.

10- فحاش به بدترین شکل خواهد مرد

قال الباقر علیه السلام:

«ما مِنْ انْسانٍ یطْعُنُ فی عَینِ مُؤمِنٍ الّا ماتَ بِشَرِّ مَیتَةٍ»[13]

كسى نيست كه در مقابل چشمان مؤمنى وى را بد گويد مگر اينكه به بدترين مرگها بميرد.

پی نوشت ها

[1] بحار الانوار- جلد 75- صفحه 146.

[2] غرر الحكم.

[3] بحار الانوار- جلد 79- صفحه 113.

[4] غرر الحكم.

[5] مجموعه ورام- جلد 1- صفحه 110.

[6] اصول كافى- جلد 2- صفحه 360.

[7] وسائل الشيعه- جلد 11- صفحه 328.

[8] اصول كافى- جلد 2- صفحه 325.

[9] بحار الانوار- جلد 78- صفحه 91.

[10] بحار الانوار- جلد 78- صفحه 161.

[11] كنز العمال- 8082.

[12] بحار الانوار- جلد 78- صفحه 176.

[13] اصول كافى- جلد 2- صفحه 361.