احادیثی در باب بهداشت
در روايت است كه براى سر تراشيدن از پيشانى شروع كنيد و بگوئيد: «بسم اللَّه و باللَّه و على ملة رسول اللَّه (ص): خداوندا بهر موئى در قيامت نورى بمن عطا كن»، و پس از تمام شدن موى سر بگوئيد: «خداوندا مرا بتقوى زينت بخش، و از پستى نگهدار».
امام صادق (ع) فرمود: هفت روز يك بار با تيغ و پانزده روز يك بار با نوره خود را پاكيزه كنيد.
حضرت رضا (ع) فرمود: سه چيز است كه هر كه آنها را بشناسد رها نخواهد كرد: ستردن موها، و ازدواج با كنيزكان، و كوتاه كردن لباس.
حضرت رضا (ع) فرمود: سه چيز از سنت پيغمبران است: عطر زدن، و ستردن مويهاى زائد، و زيادى آميزش.
عمرو بن عثمان گويد: بحضرت رضا عرضه داشتم كه مردم گمان مىكنند سر تراشيدن در غير منى (براى حج) مثله ميباشد. فرمود: سبحان اللَّه! حضرت موسى بن جعفر (ع) از حج بر مىگشت، و به يكى از مزرعههاى خود ميرفت، و بمدينه نمىآمد تا سر خود را مىتراشيد.
مكارم الأخلاق / ترجمه ميرباقرى، ج1، ص: 114
از حضرت صادق در باره بلند نگهداشتن موى سر پرسيدند، فرمود: اصحاب پيغمبر (ص) مويهاى خود را كوتاه مىكردند.
و آن حضرت، فرمود: چيدن موى دماغ چهره را زيبا مىكند.
پيغمبر (ص) فرمود: آن كس كه به خدا و قيامت ايمان دارد نبايد مويهاى اظهار (بالاى عورت) را بيش از 40 روز نسترده بگذارد، و زنى كه ايمان دارد نبايد بيش از 20 روز آن را نسترده بگذارد.
و حضرت صادق (ع) فرمود: هر كه بخدا و آخرت ايمان دارد، موى ظهار را بيش از يك هفته باقى نگذارد، و نوره را بيش از يكماه ترك ننمايد، و اگر بيشتر ترك نمايد نمازش كامل نخواهد بود.
پيغمبر (ص) فرمود: موهاى شكم را بستريد چه زن و چه مرد.
حضرت صادق (ع) فرمود: خداوند متعال به ابراهيم فرمود: خود را تميز كن.
ابراهيم موى عورت را بسترد، و نيز مويهاى زير بغل را در حمام نوره مىكشيد، و مىگفت: كندن مو شانهها را سست و فرسوده مىسازد و چشمان را ضعيف مىنمايد، و گفت: تراشيدن بهتر است از كندن و نوره بهتر است از تراشيدن.
مكارم الأخلاق / ترجمه ميرباقرى، ج1، ص: 115
و به روايت زراره نيز فرمود: كندن بهتر است از تراشيدن و نوره بهتر است از هر دو.
على (ع) فرمود: بر طرف كردن موى زير بغل بوى زير بغل را مىبرد و موجب پاكيزگى است و سنتى كه پيغمبر (ص) بدان امر كرده.
پيغمبر (ص) فرمود: هيچ كس موى زير بغل خود را بلند نگذارد كه شيطان آن را پناهگاه خود قرار مىدهد. و مانعى ندارد كه جنب نوره بكشد كه نوره به پاكيزگى مىافزايد.
از حضرت صادق (ع): بين نوح و ابراهيم هزار سال فاصله بود و شريعت ابراهيم بر پايه توحيد و اخلاص و از بين بر انداختن شرك بود، و اين همان فطرت انسانى است كه بر آن خلق شده، و خداوند بر اين مطلب پيمان گرفته است، كه جز خدا را نپرستد، و چيزى را شريك او قرار ندهد.
و نيز ابراهيم را فرمود كه نماز گذارد و امر به معروف و نهى از منكر كند، و احكام ارث را بر او نفرستاد، و به دين حنيف (حق) او ختنه، و زدن شارب و ستردن مويهاى زير بغل و گرفتن ناخن و تراشيدن مويهاى عورت را اضافه كرد. و باو فرمود كه خانه كعبه را بسازد و حج و مناسك بجاى آرد. و اينها همه از شريعت ابراهيم
مكارم الأخلاق / ترجمه ميرباقرى، ج1، ص: 116
عليه السلام بود.
و آن حضرت فرمود: خداوند به ابراهيم (ع) امر كرد: خود را پاكيزه كن، وى شارب خود را بزد، باز باو فرمود پاكيزه شو، موى زير بغل را بسترد، بازش فرمود:
پاكيزه باش، ناخنهاى خود را گرفت، باز باو فرمود پاكيزه شو، موى عورت بسترد.
بازش امر كرد كه پاكيزه باش پس ختنه كرد.
فصل پنجم در شستن سر با ختمى و سدر
حضرت صادق (ع) فرمود: سر را هر جمعه با ختمى شستن موجب امان از برص و ديوانگى است، و فرمود: شستن سر با ختمى فقر را از بين مىبرد، و روزى را مىافزايد.
و در خبر ديگر شستن مو با ختمى معالجه بيمارى و جنون است.
امير مؤمنان (ع) فرمود: سر را با خطمى شستن آلودگى را مىبرد، و كثافات را بر طرف مىكند، پيغمبر (ص) اندوهناك شد، جبرئيل به او گفت كه سرش را با سدر
مكارم الأخلاق / ترجمه ميرباقرى، ج1، ص: 117
بشويد، و آن سدرى از سدرة المنتهى بود.
و حضرت موسى بن جعفر (ع) فرمود: شستن سر با سدر روزى را جلب مىنمايد.
حضرت صادق (ع) فرمود: سر خود را با برگ سدر بشوييد كه سدر را هر پيغمبر و فرشتهاى نيكو و مقدس دانسته، و هر كس كه سر خود را با برگ سدر بشويد، خداوند تا 70 روز وسوسه شيطان را از او بگرداند و هر كس 70 روز وسوسه شيطان از او بگردد، هرگز گناه نكند، و هر كه گناه نكند به بهشت رود.
و نيز آن حضرت فرمود: هر كس شاربش را بزند و ناخنهايش را بگيرد، و سرش را روز جمعه با خطمى بشويد ثواب آن را دارد كه بندهاى آزاد كند.
امير مؤمنان (ع) فرمود: شستن سر با خطمى چرك را مىبرد و جانوران (ميكربها) را نابود ميكند.
جابر گويد: به حضرت باقر (ع) از شوره سر شكايت كردم، فرمود: آس را بكوب و آبش را بگير و با سركه بخوبى مخلوط كن، و آنقدر بزن كه به قوام آيد، و با آن
مكارم الأخلاق / ترجمه ميرباقرى، ج1، ص: 118
سر و ريشت را بشوى، و به سختى مالش بده، بعد شيره تازه بآنها بمال ان شاء اللَّه خوب خواهى شد.
