آحادیثی از حضرت امیر (ع) درباره ی همت از کتاب غررالحکم و دررالکلم ترجمه ی محلاتی
الطّاعة همّة الاكياس. 1 162 فرمانبردارى همّت و هدف زيركان است.
و السّجود النّفسانىّ فراغ القلب من الفانيات، و الاقبال بكنه الهمّة على الباقيات، و خلع الكبر و الحميّة و قطع العلائق و التّحلّى بالخلائق النّبويّة. 2 165 سجده نفسانى خالى بودن است از چيزهاى نابود شدنى و رو آوردن به كنه همّت بر چيزهاى پايدار، و به دور انداختن تكبر و نخوت، و بريدن پيوندهاى دنيوى و آراسته شدن به خويهاى پيامبرى است.
المعصية همّة الارجاس. 1 162 نافرمانى و گناه همّت و آرمان ناپاكان است.
أحسن رعاية الحرمات و اقبل على أهل المروءات، فانّ رعاية الحرمات تدلّ على كرم الشّيمة و الإقبال على ذوي المروءات يعرب عن شرف الهمّة. 2 214 حرمتها را نيكو رعايت كن و بر جوانمردان روى آور، كه رعايت حرمتها نشانه خوى بزرگوارانه است، و روى آوردن بر جوانمردان همّت بلند را آشكار كند.
من شرف الهمّة بذل الاحسان.
6 16 بذل احسان از شرافت و بزرگى همّت است.
المؤمن الدّنيا مضماره، و العمل همّته، و الموت تحفته، و الجنّة سبقته.
2 87 مؤمن، دنيا ميدان تمرين (و مشق) او است، و عمل، همّت او، و مرگ پيشكش و سوغات او، و بهشت جايزه بزرگ او است.
الامانىّ همّة الرّجال. 1 234 آرزوهاى والا همّت مردان است.
انّكم الى الاهتمام بما يصحبكم الى الآخرة احوج منكم الى كلّ ما يصحبكم من الدّنيا. 3 62 به راستى كه شما به همت گماردن بدانچه بايد در آخرت همراه شما باشد، از همه آنچه در دنيا همراه شما است نيازمندتر هستيد.
ما المغرور الّذى ظفر من الدّنيا بادنى سهمته، كالآخر الّذى ظفر من الآخرة باعلى همّته. 6 106 يكسان نيست آن فريب خوردهاى كه از دنيا به پستترين بهره خود رسيده، با آن (شخص سعادتمند) ديگرى كه از آخرت به والاترين همّت (و آرمان) خود دست يافته است.
من كانت الاخرة همّته بلغ من الخير غاية امنيّته. 5 393 كسى كه همّت و ارادهاش آخرت باشد (نه دنيا) به انتهاى خواسته خويش از خير و خوبى رسيده است.
