مطالب جالب

کاری کنیم پیش از آن کز ما نیاید هیچ کار!

جزئیات خورشیدگرفتگی ‌١٤ دی ماه   Solar Eclipse January 4

این خورشیدگرفتگی جزئی در اروپا، نیمه شمالی آفریقا، آسیا (به جز بخشی از شرق و جنوب آن) قابل رؤیت است.

خورشیدگرفتگی در تهران ساعت 11 و 21 دقیقه آغاز و در ساعت 12 و 51 دقیقه به اوج می رسد و تا ساعت 14 و 15 دقیقه ادامه دارد.

در تهران، ماه حداکثر 39 درصد از قرص خورشید را می‌پوشاند.

زمان‌های یاد شده و حداکثر میزان گرفتگی در سایر نقاط ایران با تهران متفاوت است.

حداکثر این خورشیدگرفتگی حلقوی نیز در نواحی شمالی اروپا قابل مشاهده است.

خورشیدگرفتگی 14 دی ماه، حتی در بیشترین گرفتگی خود نیز جزئی بوده و قسمتی از خورشید قابل مشاهده خواهد بود.

 

جدول مشخصات خورشیدگرفتگی جزئی در مراکز 31 استان کشور

 

شماره شهر زمان شروع گرفتگی زمان حداکثر گرفتگی زمان پایان گرفتگی  حداکثر درصد پوشیدگی
1 اراک 11:16 12:47 14:12 38
2 اردبیل 11:14 12:46 14:14 47
3 ارومیه 11:06 12:39 14:09 49
4 اصفهان 11:22 12:50 14:13 34
5  اهواز 11:13  12:43  14:08  35 
6  ایلام  11:07  12:39  14:08  41 
7  بوشهر  11:20  12:46  14:07  28 
8  بجنورد  11:38  13:03  14:21  35 
9  بندر عباس  11:41  12:65  14:07  18 
10  بیرجند  11:46  13:05  14:18  25 
11  تبریز  11:09  12:41  14:11  49 
12  تهران  11:21  12:51  14:15  39 
13  خرم آباد  11:13  12:43  14:10  39
14  رشت  11:17  12:48   14:14  44
15  زاهدان  11:56  13:07  14:13  17 
16  زنجان   11:14  12:45  14:13  44
17  ساری   11:26  12:55  14:18  39
18  سمنان   11:27  12:55  14:17  37
19  سنندج   11:09  12:41  14:10  43
20  شهرکرد   11:20  12:48  14:11  34
21  شیراز  11:26  12:50  14:09  27
22  قزوین   11:18  12:48  14:14  42
23  قم  11:20  12:49   14:14  38
24  کرج   11:20  12:50  14:15  40
25  کرمان   11:41  13:00  14:13  23
26  کرمانشاه   11:09  12:41  14:09  42
27  گرگان  11:30  12:57  14:19  38 
28  مشهد  11:45  13:07  14:22  30
29  همدان   11:13  12:44  14:11  41
30  یاسوج   11:22  12:49  14:10  30
31  یزد  11:31  12:55  14:14  29

براساس جدول ارائه شده از سوی شورای مرکز تقویم موسسه ژئوفیزیک تهران این خورشید گرفتگی از حوالی ساعت 11 و 6 دقیقه از شمال غرب کشور (آذربایجان غربی) آغاز و در حوالی ساعت 14 و 22 دقیقه در شمال شرق کشور (خراسان شمالی و رضوی) به پایان می رسد.

طولانی‌ترین و حداکثر میزان این گرفت هم در استان‌های شمال غرب کشور و کمترین میزان گرفت در استان‌های جنوبی (سیستان و بلوچستان و هرمزگان) است. 

گرفت 14 دی 1389 علاوه بر ایران در برخی دیگر از کشورهای قاره آسیا مانند افغانستان، آذربایجان، عراق، فلسطین اشغالی، یمن، قزاقستان، قرقیزستان، لبنان، سوریه، تاکستان، ترکیه و ازبکستان و بخشی از کشورهای پهناور چین، هند، روسیه و مغولستان قابل رویت خواهد بود.

خورشیدگرفتگی در شدیدترین زمان خود در زمان طلوع خورشید در افق انگلیس با 75 درصد گرفتگی بوده و سپس به طور تدریجی از میزان آن کاسته خواهد شد.

در پاریس یا برلین این میزان 80 درصد و در زمان نزدیک به طلوع است. در قسمت‌های شرقی‌تر، خورشید در زمان اوج گرفتگی خود در آتن در میان آسمان و 67 درصد پوشیده خواهد بود.

سال 2011 از این جهت که فقط چهار خورشیدگرفتگی جزئی در آن اتفاق می‌افتد کم نظیر است چرا که تاریک‌ترین بخش سایه ماه از بالای سطح زمین عبور می‌کند.

 

علت رخداد خورشید گرفتگی:

به گزارش ایسنا، خورشید گرفتگی زمانی روی می دهد که ماه در بین زمین و خورشید قرار گیرد که به این حالت ماه نو می گویند. در این صورت سایه ماه بر روی مناطق خاصی بر روی زمین قرار خواهد گرفت.

مسیر فرضی عبور خورشید در بین ستاره ها در آسمان را دایره البروج یا منطقه عبور خورشید گویند که دارای 12 برج است. مدار ماه با دایره البروج 5 درجه و 9 دقیقه قوسی اختلاف دارد. در این صورت است که هر ماهه شاهد خورشید گرفتگی در آسمان نیستیم.

ماه در مسیر حرکت خود به دور زمین در دو نقطه، خط دایره البروج را قطع خواهد کرد که به این نقاط گره مداری ماه گویند.

زمانی که ماه به بالای دایره البروج حرکت کند، گره صعودی و زمانی که به پایین دایره البروج حرکت کند گره نزولی می‌گویند. گره های مداری ماه همیشه در دایره البروج ثابت نیستند و در طی دوره ای خاص جابجا می شوند.

با توجه به این مسائل برای به وجود آمدن خورشید گرفتگی می بایست گره مداری ماه بر روی خورشید قرار گیرد تا قرص خورشید پوشانده شود. اگر گره مداری 18.5 تا 15 درجه در اطراف خورشید باشد شاهد گرفت جزئی خواهیم بود.

ماه و خورشید در آسمان دارای قطر ظاهری تقریباً یکسانی می باشند. این قطر ظاهری در حدود نیم درجه ( 30 دقیقه قوسی ) است. دور و نزدیک شدن این دو باعث تغییر در اندازه ظاهری می شود.

اختلاف قطر ظاهری ماه و خورشید در زمانی که ماه در حضیض از زمین و خورشید در اوج از زمین قرار داشته باشد، در حدود 2 دقیقه و 38 ثانیه قوسی می باشد. اما هرچه این اختلاف کمتر باشد ماه مدت زمان کمتری خورشید را خواهد پوشاند.

ماه و سایه ماه:

سایه ماه دارای دو بخش نیم سایه و تمام سایه است. قطر ماه در حدود 3760 کیلومتر است و در مکانی قرار دارد که طول سایه آن در فضا بین 367  تا 380 هزار کیلومتر تغییر می کند.

فاصله ماه از زمین نیز بین 350 تا 400 هزار کیلومتر متغیر است. پس مدار ماه تقریباً بیضی شکل است. با بررسی این ارقام خواهید دید که قله سایه ماه گاهی ممکن است برروی زمین باشد و گاهی بالای سطح زمین.

 

انواع خورشید گرفتگی

خورشید گرفتگی جزئی:

اگر جگره مداری ماه در روی دایره البروج، منطبق بر خورشید نباشد (18.5 تا 15 درجه در اطراف خورشید) در این صورت قسمتی از خورشید در پشت ماه پنهان خواهد شد. این نوع خورشید گرفتگی زمانی روی می دهد که زمین وارد نیم سایه ماه شود. هرچه قسمتهای بیشتری از خورشید به وسیله ماه پوشانده شود درصد گرفت بالا خواهد رفت. به طور مثال درصد گرفت در 11 مهر 1385 برابر با 60 درصد در قسمتهایی از ایران بود.

خورشید گرفتگی کامل:

در این نوع گرفت گره مداری ماه دقیقاً منطبق بر خورشید است. در این لحظه خورشید برای مدت محدودی در پشت ماه پنهان خواهد ماند. برای به وجود آمدن این گرفت سایه ماه می بایست بر روی زمین باشد. اگر ماه در حضیض ( نزدیکترین فاصله به زمین) قرار داشته باشد، در این صورت قله تمام سایه ماه بر روی زمین قرار خواهد گرفت و مناطق اندکی از زمین ( قطر 269 کیلومتر) شاهد خورشید گرفتگی هستند.

مدت گرفت کامل بستگی به دور و نزدیکی و ارتفاع از سطح زمین دارد اما بیشترین مدت زمان گرفت 7 دقیقه و 40 ثانیه است که در سال 1973 ( 1352 ) روی داده است. هرچه اختلاف قطر ظاهری ماه و خورشی کمتر باشد، مدت گرفت کمتر خواهد بود.

خورشید گرفتگی حلقوی:

همانطور که میدانید مسیر گردش ماه به دور زمین و زمین به دور خورشید به صورت بیضی شکل است. هر مدار بیضی دارای دو کانونی است، پس خورشید در یکی از کانونی های مدار زمین و زمین در یکی از کانونی های مدار ماه قرار دارد. اگر در زمان خورشید گرفتگی ماه در اوج قرار داشته باشد و خورشید در حضیض، در این صورت قطر ظاهری ماه کوچکتر از قطر ظاهری خورشید خواهد بود.

بر این اساس ماه به طور کامل قرص خورشید را نخواهد پوشاند و خورشید در زمان گرفت کامل به صورت حلوقی دیده می شود. در این نوع خورشید گرفتگی به دلیل نور خورشید تاج و شراره های خورشیدی را نمی توان رصد کرد.

خورشید گرفتگی تنها برای زمین

تصادف شگفت‌آوری است که اندازه ظاهری قمر زمین، یعنی ماه، با اندازه ظاهری خورشید برابر است. گرچه خورشید 400 بار دورتر از ماه است اما 400 بار هم بزرگتر از آن است.

قطر بسیار بزرگ خورشید، در اثر مشاهده از این فاصله زیاد، کاملا کوچک دیده می‌شود. اگر این پدیده جالب توجه وجود نداشت‌، نمی‌توانستیم اطلاعات بیشتری در مورد جو بیرونی خورشید به دست می‌آوریم. به جز زمین، در هیچ یک از سیارات منظومه شمسی پدیده گرفتگی خورشید روی نمی‌دهد.

 ثبت کسوف:

مردم در زمانهای قدیم از گرفتگی خورشید می‌ترسیدند. آنها علت گرفتگی را نمی‌دانستند و خیال می‌کردند که ممکن است خورشید برای همیشه ناپدید شود. امروزه گرفتگی کامل، برای اخترشناسان فرصت گرانبهایی است تا بخشهای کم نورتر تاج و نیز لایه فام سپهر را مطالعه کنند.

مدتها پیش از آنکه گرفتگی رخ دهد. برنامه ریزی دقیقی صورت می‌گیرد، تا چندین هیات در مسیر گرفت مستقر شوند. اخترشناسان تلاش می‌کنند تا محل‌هایی را انتخاب کنند که در مدت کوتاهی، گرفتگی ابری نباشد. طی چند دقیقه قابل استفاده، دوربین‌ها و دستگاه ها، همزمان به عکسبرداری و آزمایشهای مختلف مشغول می‌شوند. حتی برخی از گروه‌های پژوهشگر در حالی که دستگاهها را در هواپیما جای می‌دهند. مطالعات خود را هنگام پرواز انجام می‌دهند. آنها با این روش می توانند از مزاحمت ابرها به دور باشند و نیز با پرواز هواپیما، مسیر سایه ماه را دنبال کنند. از این رو به مدت مشاهده گرفتگی چندین دقیقه افزوده می‌شود.

اهمیت علمی خورشید گرفتگی:

ارزش علمی خورشید گرفتگی به بررسی‌هایی است که هنگام گرفتگی کلی می‌توان انجام داد که در مواقع دیگر عملا غیر ممکن است. وقتی ماه قرص خورشید را می‌پوشاند لایه‌های خارجی جو خورشید را می‌توان رصد کرد. با پدیدار شدن ستاره‌ها می‌توان انحنای فضا - زمان را اندازه گیری کرد.

 با محاسبه زمان تماس اول ماه با خورشید می‌توان به جزئیاتی در حرکت مداری ماه و زمین پی‌برد. می‌توان ستارگان دنباله‌داری را که در حضیض هستند را بررسی کرد.

در قرن اخیر مهمترین سنجش های خورشید گرفتگی اندازه گیری مکان ستاره‌های قابل رویت در اطراف خورشید و تایید تجربی نسبیت عام انشتین است که پایه کهکشان شناسی نوین به شمار می‌رود.

هشدار:

به علت این که این گرفت از نوع جزئی می باشد، نگاه کردن به خورشید ورصد این پدیده حتماً باید با امکانات نجومی صورت گیرد و برای رصد باید از فیلترهای مخصوص خورشیدی استفاده شود. استفاده از صفحات محافظ جوشکاری، فیلم های رادیو لوژی و یا نوارهای مغناطیسی برای رصد خورشید گرفتگی نامناسب بوده وحتماً به چشم فرد رصدگر آسیب جدی خواهد رسانید.

رصد مناسب با استفاده از عینک های مخصوص کسوف (استاندارد) و یا اینکه به کمک تلسکوپ و فیلتر مخصوص خورشید امکان پذیر است.

به علاقه مندان توصیه می شود برای رویت این پدیده زیبا به رصد خانه های معتبر در شهر یا شهرستان خود مراجعه کنند. مرکز علوم و ستاره شناسی تهران هم با در اختیار داشتن امکانات کامل، رصد مناسبی را برای علاقه‌مندان در نظر گرفته است.

برای استفاده از این برنامه علمی می توانید از ساعت 10 لغایت 14روز سه شنبه14 دیماه 1389خورشیدی به مرکز واقع در تهران، خیابان دزاشیب، خیابان عمار مراجعه کرده و با کمک تجهیزات رصد خانه مرکز علوم این پدیده زیبا را رویت کنید.

+ نوشته شده در  سه شنبه ۱۳۸۹/۱۰/۱۴ساعت   توسط رضا  | 

وصیت شرعی شهید دکتر شریعتی به محمد رضا حکیمی(صحت آن هنوز تایید نمی شود)

این سند را علی شریعتی در آذرماه ۱۳۵۵ (حدود شش ماه قبل از مرگش) خطاب به محمدرضا حکیمی نوشته است. خانواده‌ی شریعتی پس از باخبر شدن از نوشته شدن این نامه، متنی خطاب به محمدرضا حکیمی نوشتند و درخواست کردند که او نوشته‌ها و گفته‌های شریعتی را بازبینی کند اما حکیمی هرگز چنین نکرد و نهایتاً اصل نامه را نیز به خانواده بازگرداند.

به نقل از:

http://drshariati.org/show.asp?ID=56&q=%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA

+ نوشته شده در  یکشنبه ۱۳۸۹/۱۰/۰۵ساعت   توسط رضا  | 

نامه ی شهید مطهری به شهید دکتر شریعتی(صحت آن فعلا تایید نمی شود و صرفا کپی است)

در سال ۱۳۴۶ مرتضی مطهری برای کتاب «محمد خاتم پیامبران» به تعدادی از اساتید دانشگاه سفارشِ مقاله داد، از جمله به علی شریعتی. تصویرِ دست‌نوشته‌ی نامه ضمیمه شده است.


برادر عزیز و دانشمندم جناب آقای دكتر شریعتی
قلب خود شما گواه است که چه اندازه به شما ارادت می‌ورزم و به آينده‌ی شما از نظر روشن کردن نسل جوان به حقايق اسلامی اميدوارم. خداوند امثال شما را فراوان فرمايد. انتظار می‌رفت که قبل از مهر سفری به تهران بفرماييد و دوستان و ارادتمندان را دل‌شاد نمائيد که متأسفانه اين توفيق برای دوستان حاصل نشد. به هر حال ما سعادت، سلامت و موفقيت شما را از خداوند متعال مسئلت داريم. چندی پيش ابوی مکرم حضرت عالی و سرور عزيز ما جناب آقای شريعتی بر حسب تقاضای اينجانب نامه‌ای به حضرت عالی مرقوم داشتند و نوشتند که قرار است به مناسبت چهاردهمين قرن بعثت رسول اکرم (ص) کتابی تأليف شود که از نظر معرفی شخصیت رسول اکرم مفید باشد و تا حد امکان روی آن کار شود. رفقا مجموعاً بيست موضوع برای آن کتاب در نظر گرفتند که البته ليست آن خدمتتان فرستاده خواهد شد.
سه موضوع از آن بيست موضوع مربوط است به تاريخ زندگی آن حضرت از «ولادت تا بعثت» و از «بعثت تا هجرت» و از «هجرت تا وفات». يعنی در سه بخش که بخش اول و دوم را آقای دکتر سيدجعفر شهیدی به عهده گرفتند که البته لياقت اين کار را دارند و بخش سوم را که از دو بخش اول مهم‌تر است برای جنابعالی در نظر گرفتیم و شاید قسمت اصلی کتاب با توجه به نویسندگان مبرز و لایقش همین سه بخش باشد. قهراً بخش سوم مفصل‌تر خواهد بود هرچند که بنا هست که مجموعاً هر بخش از ۳۰، ۴۰ صفحه تجاوز نكند اما به عقیده من، بخش مربوط به حضرتعالی اگر به ۵۰ صفحه هم برسد مانعی ندارد.
...
بنده احتمالاًً تا دو هفته دیگر به مشهد خواهم آمد و پس از يک شب توقف به فريمان خواهم رفت. اميدوارم توفیق زیارت عالی را پیدا كنم. همه دوستان را سلام برسانید.
والسلام و عليکم
مرتضی مطهری، ۴۶/۷/۳۰

به نقل از:

http://drshariati.org/show.asp?id=451

+ نوشته شده در  یکشنبه ۱۳۸۹/۱۰/۰۵ساعت   توسط رضا  | 

برترین ابزارهای فناورانه سال2010

نشریه تایم به رسم سال‌های گذشته در روزهای پایانی سال میلادی، 500 مورد از برترین‌های سال 2010 را در دسته‌بندی‌های مختلف معرفی کرده است که محصولات اپل در لیست برترین ابزارهای فناورانه بیشترین جایگاه‌ها را دریافت کردند.

به گزارش خبرگزاری مهر، علاوه بر اینکه عنوان فرد اول سال مجله معتبر تایم به «مارک زاکربرگ» بنیانگذار یکی از مشهورترین شبکه‌های اجتماعی جهان اختصاص پیدا کرده، این نشریه با پایان سال میلادی به رسم هر سال لیستی از برترین‌های سالی که گذشت را منتشر کرد.
در بخش برترین ابزارهای فناورانه سال 2010 عنوان اول به محبوب‌ترین محصول شرکت اپل یعنی آی-پد اختصاص پیدا کرد. با وجود اینکه آی‌-‌پد اولین رایانه تمام لمسی تاریخ رایانه جهان نیست، اما مي‌توان به جرات گفت موفق‌ترین آنها است، زیرا تنها در ماه‌های اول عرضه این محصول بیش از سه میلیون آی-پد در جهان به فروش رسید.
گوشی هوشمند «گالاکسی» شرکت سامسونگ رتبه دوم برترین ابزارهای فناورانه سال 2010 را کسب کرده است. مي‌توان گفت سال 2010 در زمینه تلفن‌های همراه هوشمند سال آندروید گوگل بوده است زیرا در سه ماه سوم سال این نرم افزار گوگل بر روی بیش از 9 میلیون تلفن هوشمند نصب شد. این به آن معنی است که در حدود 44 درصد از تمامي‌تلفن‌های هوشمند جدید تحت سیستم عامل آندروید هستند، در حالی که این میزان در سال گذشته تنها پنج درصد بوده است. یکی از برترین تلفن‌های آندرویدی سال 2010 نیز گالاکسی سامسونگ بوده است که مهم‌ترین ویژگی در این گوشی نمایشگر درخشان و شفاف آن عنوان شده است.
رتبه سوم تایم باز هم به یکی دیگر از محصولات پرطرفدار اپل اختصاص یافته است. مک بوک ایر به عنوان یکی از سبک وزن‌ترین لپ‌تاپ‌های جهان با وزنی برابر یک کیلوگرم، با وجود قیمت نسبتا بالایی که دارد از طرفداران متعددی برخوردار است.
تلویزیون گوگل که در سال جاری عرضه شد قدمي‌مثبت و رو به جلو در راستای ارائه تلویزیون‌های اینترنتی به شمار مي‌رود. تلویزیون
Logitech Revue Box که در میان برترین‌های تایم رتبه چهارم را به دست آورده است مي‌تواند امکان جست‌وجوی تصاویر ویدئویی بر روی اینترنت، انتخاب تصاویر و پخش آنها بر روی دستگاه را به وجود آورد.رتبه پنجم برترین ابزارهای فناورانه سال 2010 نیز در اختیار شرکت گوگل و اولین تلفن همراه ویژه این شرکت یعنی گوشی «نکسوس یک» قرار گرفته است. این گوشی که گوگل از آن به عنوان یک ابرگوشی یاد مي‌کند به اندازه‌ای که این شرکت انتظار داشت، با موفقیت مواجه نشد با این حال توجه تایم را برای انتخاب در لیست برترین‌هایش برانگیخت. با این حال به نظر مي‌رسد شرکت اپل با در اختیار گرفتن رتبه ششم و اختصاص آن به گوشی آی-فن 4 تلاش‌های شرکت گوگل را برای به انحصار درآوردن برترین محصولات جهان با شکست مواجه کرده است. در سه روز اول فروش آی-فن 4 در حدود 7/1 میلیون دستگاه از این گوشی هوشمند به فروش رسید. ویژگی غیر قابل رقابت این گوشی وضوح نمایشگر 960 در 640 پیکسلی آن است که تاکنون بیشترین وضوح تصویری ایجاد شده در نمایشگری 5/3 اینچی بوده است.
تایم رتبه هفتم لیست خود را نیز به تلویزیون شرکت اپل اختصاص داده است که به گونه‌ای تلاشی در راستای ایجاد تغییر در مالکیت محتوی رسانه‌ها به شمار مي‌رود. این ابزار در واقع تنها جریان اطلاعات را در اختیار کاربران قرار مي‌دهد و دانلود کردن یا مالکیت دائمي‌بر روی اطلاعات در آن مفهومي‌ندارد.
لپ‌تاپ لیبرتتو شرکت توشیبا با داشتن دو نمایشگر لمسی انحصار شرکت‌های اپل و گوگل را در لیست برترین‌های سال 2010 شکسته و رتبه هشتم را به دست آورده است. این لپ تاپ با داشتن دو نمایشگر هفت اینچی و تمام لمسی در تعدادی محدود ساخته شده و با قیمت هزار و 100 دلار به فروش رسید. مي‌توان از این لپ‌تاپ به صورت عمودی به عنوان یک کتاب و به صورت افقی به عنوان یک لپ‌تاپ معمولی استفاده کرد.
شرکت مایکروسافت نیز در نهایت رتبه‌ای را در میان برترین‌های تایم از آن خود و محصول «کینکت» کرد، بازی که برای انجام آن نیاز به ابزار خاصی نخواهد بود و تنها با کمک حرکات بدن مي‌توان آن را کنترل کرد. در واقع کنترل اصلی این بازی که رتبه نهم لیست تایم را به خود اختصاص داده، بدن کاربر آن است، ویژگی که مي‌تواند این بازی را به مرور زمان به بازی محبوب‌تر از Wii تبدیل کند.
بر اساس گزارش تایم ابزار «نوک کالر» نام کتابخوان الکترونیکی شرکت «بارنز اند نوبل» است که مشابه آی-پد از نمایشگر لمسی برخوردار بوده و تمام رنگی است. در واقع این کتابخوان اولین کتابخوان تمام رنگی با وضوح تصویری بالا است.

+ نوشته شده در  یکشنبه ۱۳۸۹/۱۰/۰۵ساعت   توسط رضا  | 

عکس نوجوانی رسول خدا (ص) از کجا آمده؟

عکس نوجوانی رسول خدا (ص) از کجا آمده؟

سال‌هاست که تصویری به عنوان تصویر نوجوانی رسول خدا (ص) در ایران انتشار می‌یابد. بسیاری از مردم در عین نشان دادن علاقه شان به این تصویر، این پرسش را مطرح می‌کنند که تصویر یاد شده از کجا آمده است؟ شنیده شده است که کسانی در پاسخ می‌گویند این تصویری است که بحیرای راهب در سفری که حضرت به همراه عمویش ابوطالب به شام داشت، آن را کشیده است. اما در واقع درستی این پاسخ در معرض تردید قرار دارد.
آفتاب: قبل از جنگ جهانی اول، تصویر محمد در مجله National Geographic در ژانویه سال 1914 و تحت مقاله‌ای با عنوان اینجا و آنجا در شمال آفریقا چاپ شد که زیر آن نوشته شده بود عربی با یک گل. در دهه بیست، کارت پستال‌های تونسی L&L بین سربازان فرانسوی در شمال آفریقا بسیار محبوب بود. در دهه‌های هشتاد و نود، کتب متعددی شامل عکس این نوجوان چاپ شد، ولی اغلب آنها عنوانی غیر از محمد به عکس داده‌اند. 

سال‌هاست که تصویری به عنوان تصویر نوجوانی رسول خدا (ص) در ایران انتشار می‌یابد. بسیاری از مردم در عین نشان دادن علاقه شان به این تصویر، این پرسش را مطرح می‌کنند که تصویر یاد شده از کجا آمده است؟ شنیده شده است که کسانی در پاسخ می‌گویند این تصویری است که بحیرای راهب در سفری که حضرت به همراه عمویش ابوطالب به شام داشت، آن را کشیده است. اما در واقع درستی این پاسخ در معرض تردید قرار دارد.

به گزارش سایت تاریخ ایران و اسلام؛ مقاله زیر کوششی است برای بازشناسی منبع اصلی این تصویر.

نویسنده استدلالهای خاص خود را دارد و تلاش کرده تا نشان دهد اصل این تصویر از کجا آمده است. شاید باب بحث در این باره همچنان باز باشد.

عجالتا این مقاله را ترجمه و در اختیار خوانندگان عزیز قرار می دهیم. عنوان اصلی مقاله چنین است:

The Story of Picture
Shiite Depictions of Muhammad
Pierree Centlivre & Micheline Centlivres-Demont
در مجله
ISIM Review 7
Spring 2006
pp. 18-19

شیعیان ایران سابقه دیرینه ای در به تصویر کشیدن اعضای خاندان حضرت محمد(ص) و خود ایشان دارند. از اواخر دهه نود، پوسترهای پرفروشی منقش به تصویر حضرت محمد(ص) در ایران چاپ شده است که در آنها حضرت محمد به صورت جوانی خوش چهره تصویر گردیده است.

این پوسترها امروزه با استفاده از فناوریهای روز و ابزارها و تکنیکهای مختلف تولید می گردند. با وجود این، ساختار تصاویر هنوز سنتی هستند، پس زمینه آنها رنگ ساده ای دارد و رنگها به سادگی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. به علاوه، این تصاویر همواره خصوصیات و صفاتی دارند که تمایز آنها را از دیگر عکس‌ها آسان می‌سازد، به عنوان مثال شمشیر دو لبه حضرت علی(ع).

اما تصویری که در اینجا بدان خواهیم پرداخت، اساسا با تصاویر قبلی متفاوت است: این تصویر نوجوانی خوش قیافه با چشمانی لطیف و چهره ای دلنشین را نشان می دهد که تا حد زیادی یادآور نقاشیهای اواخر رنسانس است، به خصوص تصاویر نوجوانانی که توسط Caravagio کشیده شده، همچون پسری با سبد میوه (Boy Carrying a Fruit Basket رم، گالری Borghese) و یا پدر جان تمهید دهنده (Saint John The Baptist موزه Capitole). همان نرمی مخمل شکل گونه ها، همان دهان نیمه باز و همان نگاه نوازش گر. هرچند نسخ متفاوتی از این تصویر وجود دارد، اما همه آنها صورتی جوان را نشان می دهند که اغلب در زیر آنها نوشته شده محمد رسول الله و یا حتی اطلاعات دقیق تری درباره دوره ای از زندگی محمد(ص) که این عکس بدان متعلق است و حتی منبع عکس داده شده است.

یک اکتشاف جالب 

در سال 2004، در حین بازدید از یک نمایشگاه عکس مختص به دو عکاس Lehnert و Landrock، تصادفا موفق به کشف ریشه این پوستر ایرانی شدیم و آن عکسی بود که Lehnert بین سالهای 1904 و 1906 در تونس گرفته بود، و سپس در اوایل دهه بیست به صورت کارت پستال چاپ و توزیع شده بود.

Radolf Franz Lehnret (1878 – 1948) که اهل جمهوری چک امروزی بود، در سال 1904 به همراه Ernst Heinrich Landrock ( 1878 – 1966) آلمانی به تونس آمد، اولی به عنوان عکاس و دومی به عنوان ناشر و مدیر. از آنجایی که Lehnret در سال پیش از آن اقامتی کوتاه در تونس داشت، علاقه زیادی به مناظر طبیعی و ساکنان آنجا پیدا کرده بود. شرکت این دو (L&L) به صورت تخصصی به چاپ تصاویر از مناظر زیبا در تونس و مصر می پرداخت و هزاران عکس و کارت پستال از این مناطق چاپ نمود.

Lehnert که در موسسه هنرهای گرافیکی وین تحصیل کرده بود، روابطی با اعضای جنش pictorialist که عکاسی را به عنوان اثر هنری می دانستند، داشت. عکسهای Lehnert نه تنها بیابان، تپه های شن روان، بازارها و مناطق محلی تونس را نشان می داد، بلکه شامل تصاویری از پسران و دختران نابالغ جوان بود که سنی بین کودکی و نوجوانی و چهره ای بین زن و مرد داشتند.

این تصاویر معمولا مطابق سلیقه مشتریان اروپایی تهیه شده بود که تصویری وسوسه انگیز و وهم آمیز از شرق داشتند. Lehnret بدون شک در تهیه عکسها از این مساله استفاده نموده، ولی نبوغ قابل توجهی نیز به خرج داده است. عکسهای او به صورت چاپ نقره ای، گراورسازی شده و چهاررنگ چاپ شده است. اکثر این کارت پستالها از سال 1920 در آلمان چاپ شده و در مصر پخش شده است.
عکس نوجوانی رسول خدا (ص) از کجا آمده؟
چاپ‌ها و متن‌های منطبق 

هیچ شکی نیست که کارت پستال نشان داده شده در شکل 1، که براساس شماره گذاری L&L، شماره آن 106 است به عنوان مدل پوسترهای ایرانی مورد استفاده قرار گرفته است. به علاوه، نام کارت پستال شماره 106 محمد است، که این خود به تنهایی می تواند نشان دهد که چرا تصویرگران ایرانی آنرا به عنوان مدلی از حضرت محمد(ص) انتخاب نموده اند. بدون شک، همه نسخ موجود از این عکس، همه از عکس شماره 106 الگوبرداری کرده اند با این تفاوت که نسخ اولیه به عکس اصلی شبیه ترند. بدین ترتیب، Lehnret ناخواسته در قلب یک اسطوره قرار گرفته است.

سوال درباره ارتباط بین توصیف مرسوم از چهره پیامبر و چهره جوان تونسی، هنوز بدون پاسخ مانده است. تصویر نمایشگر چهره یک نوجوان خندان است، با دهانی نیمه باز، عمامه ای بر سر و گل یاسمنی بر گوش. همین چهره در کارت پستالهای دیگری و تحت عناوین دیگری از قبیل احمد، جوان عرب و غیره تصویر شده است.

کشف مسیری که باعث گردیده تصاویر چاپ شده در دهه بیست به دست ناشران تهران و قم در دهه نود برسد، برای ما ممکن نبوده است. اما این سوال وجود دارد که چه چیزی باعث شده که ناشران ایرانی شباهتی بین پیامبر اسلامی در سنین نوجوانی و تصویری یک جوان تونسی بیابند؟

قبل از جنگ جهانی اول، تصویر محمد در مجله National Geographic در ژانویه سال 1914 و تحت مقاله ای با عنوان اینجا و آنجا در شمال آفریقا چاپ شد که زیر آن نوشته شده بود عربی با یک گل. در دهه بیست، کارت پستالهای تونسی L&L بین سربازان فرانسوی در شمال آفریقا بسیار محبوب بود. در دهه های هشتاد و نود، کتب متعددی شامل عکس این نوجوان چاپ شد، ولی اغلب آنها عنوانی غیر از محمد به عکس داده اند.

در نسخ ایرانی فعلی، اصلاحاتی روی تصویر انجام شده و از فریبندگی چهره نوجوان چیزهایی نگه داشته شده است ولی از زیبایی جذاب آن کاسته شده است. شانه سمت چپ اندکی با پارچه پوشانده شده است و دهان و چشمها اندکی اصلاح شده است. به طور کلی می‌توان گفت که هنرمندان ایرانی سعی کرده اند جنبه های زیبا پسندانه تصویر Lehnert را کاهش دهند و تصویر را از حالت جذاب خارج نموده، به آن زیبایی مقدسی ببخشند.

عنوان یکی از پوسترها (تصویر 2) این است: تصویر روحانی حضرت محمد، در سن 18 سالگی در همراهی عمویش در یک سفر تجاری از مکه به دمشق. به علاوه ادعا شده است که این تصویر توسط یک کشیش مسیحی کشیده شده و تصویر اصلی آن در موزه رم قرار دارد. 

ریشه مسیحی؟ 

همانطور که پیش از این نیز گفته شد، برخی از نوشته ها برای این اثر ریشه ای مسیحی قائلند، و نه یک ریشه اسلامی که این مساله مسلمانان را از گناه نگاه به صورت پیامبر و یا تصویرگری چهره وی، مبری می سازد. به علاوه، این موید این مطلب است که مسیحیان حضرت محمد [ص] را در همان سنین کودکی به عنوان شخصیتی الهی پذیرفته اند.

این داستان از یک کشیش مسیحی کاتولیک یا ارتدکس به نام بحیرا صحبت می کند که بر اساس داستان، در قرن نهم یا دهم میلادی، در حین گشت و گذار حضرت در سوریه وی را براساس نشانه پیامبری بین شانه هایش بازشناخته است. پیامبر آینده باید می گفته است: "هنگامی که من به آسمان و ستاره ها می نگرم خود را بالاتر از ستاره ها می‌یابم". به همین دلیل است که در بعضی عکسها ستاره هایی در پس زمینه عکس دیده می‌شود.
 

هرچند که هیچ توصیفی درباره چهره حضرت محمد(ص) در نوجوانی وجود ندارد، ولی توصیفاتی از چهره وی در بزرگسالی گفته شده است: گفته شده که وی پوستی سفید داشته، چشمانی سیاه، گونه هایی صاف، ابروان پرپشت و کمان گونه. دنداندهای مرتب و مویشان کمی موجدار بوده است. این خصوصیات در مورد نوجوان تصویر شده در پوسترهای ایرانی دیده می شود. در حقیقت این تصویری از یک تصویر و نمایشی از یک نمایش است. به عبارت دیگر، تصویرگران ایرانی مدلی از حضرت محمد(ص) را انتخاب کرده اند که نمایانگر زیبایی، جوانی و توازن است.
به نقل از:
 
+ نوشته شده در  یکشنبه ۱۳۸۹/۱۰/۰۵ساعت   توسط رضا  | 

 
سایت کلاک دات آی آر ساعت تهران و نقاط مختلف جهان